CRISPR ජාන ප්‍රතිසංවිධානය මගින් ලොව වෙනස් වේද?

ජීව වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රය,“CRISPR” නම් කුඩා ඒකකයක් නිසා විප්ලවීය වෙනසක ආසන්නයට පැමිණ තිබේ.එහි සුවිශේෂි තත්වය කුමක්ද?එය කෙසේ ක්‍රියාත්මක වේද? යනාදිය පැහැදිලි කර ගැනීම සදහා Kurzgesagt ගේ සජිවිකරණය කළ වීඩියෝව උපකාර වේ.

ජානවල ඉතිහාසය මෙහි Nutshell (කටුව) මගින් ඉදිරිපත්කර ඇති අතර මනුෂ්‍යත්වයේ අනාගතය, ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ සහ CRISPR පිළිබද අපගේ දැනුම මත රදා පවතින්නේ කෙසේදැයි සරලව පැහැදිලි කරයි.

CRISPR හෙවත් “Clustered Regularly Interspaced short palindromic repeats (පොකුරුගත, ක්‍රමිකව අන්තරාවකාශය කළ කෙටි මුල සිට අගට සහ අග සිට මුලට එක සමානව කියවෙන ප්‍රතිරාව ) අනුව ඔබට මුලා වීමට අවශ්‍යනම් එය හුදෙක් වෛරස් වැනි බාහිර DNA වලින් ආරක්ෂාවීමට බැක්ටීරියා ප්‍රතිශක්ති පද්ධතියේ ක්‍රියාවලියක් ලෙස සිදු කළ හැකිය.එනම් සෛද්ධාන්තිකව අපට ප්‍රතිශක්තිකරණ යාන්ත්‍රණය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය හදුනාගත හැකිනම් HIV,පිළිකා වැනි රෝග හා සටනට එය ආදේශ කිරීමෙන් එම රෝග මුලිනුපුටා දැමිය හැකිය. එවැනි  හැකියාවක් පිලිබදව පසුගිය සතියේ වාර්තා විය.එහිදී බීටා තැලිසීමියා (Beta –Thalissemia) සහ ව්‍යාධිත සෛල රෝගය (sickle cell disease) ඇතුළු රුධිර සංකුලතා සම්පුර්ණ පරාසය හසුකර ගැනීමට CRISPR සමත් වී තිබේ.

මෙමගින් ජාන විශාල ප්‍රමාණයක් යථාතත්වයට පත් කිරීමට විද්‍යාඥයන්ට හැකියාව ලැබේ.එපමණක් නොව ප්‍රතිකාර සදහා වන වියදම් 99% කින් අඩුකර ගැනීමට සහ අධ්‍යනයන්,පරික්ෂණයන් සදහා ගතවන කාලය අඩුකර ගැනීමට හැකි වේ.

මෙය ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ ප්‍රබෝධයක් වන අතර විද්‍යා ප්‍රබන්ධ යථාර්තයන් වීම කඩිනම් කරයි. එහෙත් ඕනෑම බලගතු අදහසක් අනතුරදායක වීම වළක්වාගැනීමද අවශ්‍යය.

අන්තර්ජාලය ඇසුරෙණි

https://www.youtube.com/watch?v=jAhjPd4uNFY

Read More

ප්‍රතිචක්‍රියකරණය මගින් වායු දුෂක වර්ණවත් චිත්‍ර බවට පත් කිරීම.

වායු දුෂක පදාර්ථ ප්‍රතිචක්‍රීයකරණය කර තීන්ත (Air-Ink) විශේෂයක් නිෂ්පාදනය කළ ඉන්දියානු පර්යේෂකයන් පිරිසක් එම තීන්ත  භාවිතා කළ හැකි පෑනක්ද (Air-Pen) නිපදවීමට සමත් වී තිබේ. ඉන්දියානු ඉංජිනේරුවන්, විද්‍යාඥයින් සහ නිර්මාණකරුවන්ගෙන් සමන්විත මෙම පර්යේෂක කණ්ඩායම “Graviky Labs” නමින් හැදින්වෙන අතර පරිසර ආරක්ෂාව සදහා කටයුතු කිරීම ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන කාර්යයක් වේ.

මෝටර් රථයකින් පිටවෙන දුමාරයේ ඇති අංශුමය පදාර්ථ එක්රැස් කිරීමේ ක්‍රමයක් සකස් කිරීමට ඔවුන් මුලින් සමත් විය.ඒ සදහා සංවේදක මගින් සක්‍රියවන පද්ධතියක් මෝටර් රථයේ විමෝචකයට සම්බන්ධ කරන ලදී. මෝටර් රථයේ දුමාරය මෙම පද්ධතිය තුළින් ගමන් කිරීමට සැලැස්වීමෙන් දුමාරය තුළ ඇති ප්‍රධාන වශයෙන් කාබන් වලින් සමන්විත මයික්‍රෝ මීටර 2.5ක  ප්‍රමාණයේ අංශු පද්ධතිය මගින්ම ග්‍රහණය කර ගැනීමට හැකි ලෙස නව තාක්ෂණය නිර්මාණය වී තිබේ. මෝටර් රථ එන්ජිම තුළ ජෛව ඉන්ධන අසම්පුර්ණ ලෙස දහනය වීමෙන් එම අංශු නිපදවේ. ඉන්පසු ආසෘත soot ද්‍රව්‍ය භාවිතාකොට Air-Ink පෑනක් හෙවත් Air-Pen සදහා අවශ්‍ය තීන්ත (Air-Ink) නිෂ්පාදනය කරනු ලැබේ.

සෑම පෑනක්ම මිලි මීටර 30 ක තීන්ත ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වන අතර එය නිෂ්පාදනය සදහා  මෝටර් රථයක එන්ජිමකින් විනාඩි 30-50 කාලයකදී සිදුවන වායු දුෂණය ප්‍රයෝජනයට ගනී. Air-Ink වෙනත් ද්‍රව්‍ය සමග සංයෝග කර මෙම Air-Pen මගින් සුන්දර බිතු සිතුවම් නිර්මාණය කරනු ලැබේ. ඊට අමතරව සාමාන්‍ය එදිනෙදා භාවිතය සදහා සුදුසු ලෙස Air-Pen දියුණු කිරීමටද සමාගම කටයුතු කරමින් සිටියි.

මිලියන ගණනක මිනිසුන්ගේ පෙනහළු තුළ තැන්පත් විය හැකි වායු දුෂක මෙලෙස වර්ණවත් කලාත්මක නිර්මාණ බවට පත් කිරීමට හැකිවීම ගැන සමාගම මහත් සොම්නසට පත්ව ඇති බවද වාර්තා වේ. කාබන් විමෝචයෙන් සිදුවන විනාශයෙන් ලොව ගලවා ගැනීමට Air-Pen ට සත්‍යයවශයෙන් හැකියාව නැති නමුත් එම ඒකාත්මික ගැටලුව සදහා මෙවන් නිර්මාණශීලි විසදුම් ද ඉදිරිපත් කළ හැකි බව මෙමගින් ගම්‍ය වේ.

අන්තර්ජාලය ඇසුරෙණි 

https://www.youtube.com/watch?v=YwDncATswDg

Read More

ආලෝකය සමග දත්ත (ඩේටා ) ලබාදෙන විදුලි බුබුළු

නොබෝදිනකින් විදුලි බුබුළු අඳුර දුරු කිරීමට ආලෝකය පමණක්  නොව තොරතුරු දැනගැනීමට සුපිරි වේගයකින් ඩේටා ( යුග්ම කේත දත්ත ) ලබාදෙන භාණ්ඩයක් වනු ඇත.

Wi-Fi සම්බන්ධතාවයකින් දත්ත ලබාදෙන සාමාන්‍ය වේගයට වඩා සිය ගුණයක වේගයකින් දත්ත නිකුත් කළ හැකි සුදු ආලෝක ලේසර් කිරණ විශේෂයක් නිර්මාණය කිරීමට සෞදි අරාබියේ පර්යේෂකයින් පිරිසක් සමත් වී තිබේ.තත්පරයට ගෙගා බයිට් 2 (GB) ක වේගයකින් දත්ත සම්ප්‍රේෂණය කිරීමට මෙම කිරණ වලට හැකි බව ඔව්හු ප්‍රකාශ කරති.එනම් වාක්‍යයක් කියවීමට ගතවන සුළු කාලය තුලදි වෘතාන්ත චිත්‍රපටියක් වුව බාගත කර ගැනීමට හැකි වේ.

පසුගිය වසරේ එස්තෝනියානු තාක්ෂණ සමාගමක් විසින් සංවර්ධනය කරන ලද තාක්ෂණ ශිල්පයක් මගින් තත්පරයට ගෙගා බයිට් 1 (GB) ක වේගයකින් එනම් Wi-Fi සම්බන්ධතාවයට වඩා සියක් ගුණයක වේගයකින් දත්ත සම්ප්‍රේෂණය කිරීමේ හැකියාව ඇතිවිය. එහෙත් මෙම නව කිරණ තාක්ෂණය එම තාක්ෂණයද ඉක්මවා ඊට වඩා 40 ගුණයක වේගයක් ළගා කරගෙන ඇති බව ACS photonics හි ප්‍රකාශයට පත්වී ඇත.

දෘශ්‍ය ආලෝක සන්නිවේදන තාක්ෂණය (Visible Light Communication) මත පදනම් වී Li-Fi ක්‍රියාත්මක වේ.Li-Fi මගින් සීමාන්තික චන්චලන සහිත LED විදුලි බුබුළු ඉතා වේගවත් අදෘශ්‍යමාන වේගයකින් අනෙක් උපකරණ හා ද්විමාන සන්නිවේදනයේ යෙදේ.නිනිති ස්පටික ද්‍රව්‍ය වලින් නිෂ්පාදිත මෙම LED බල්බ සමග සම්බන්ධවී මෙම තාක්ෂණය කාමරයට ආලෝකය සපයන අතරම කාමරයේ ඇති ස්මාර්ට් රූපවාහිනි යන්ත්‍රයට වෘතාන්ත චිත්‍රපටියක් උමතු වේගයකින් බාගත කිරීමේ හැකියාව ලබා දේ.නව තාක්ෂණික විදුලි බුබුළු එදිනෙදා පරිහරණයේ යථාර්තයක් වූ විටබොහෝ විපර්යාස අපේක්ෂා කළ හැකිය.

අන්තර්ජාලය ඇසුරෙණි

https://www.youtube.com/watch?v=UYDJWpvPDAw

Read More

ඔබ ගන්නා ආහාරවල හා බීමවල කොපමණ සීනි ප්‍රමාණයක් තිබේද?

  අපගේ වර්තමාන හා කාර්යබහුල සමාජයේ අපි ගන්නා ආහාර වල පෝෂ්‍යදායි සමබර තත්වයක් පවත්වා ගැනීම අසීරු කරුණක්ව පවතී. සීනි එම පෝෂ්‍යදායි පදාර්ථයන්ගෙන් එක් කොටසක් වන අතර ඒවා ලබානොගත හොත් ශරීරය තුල ඇති ජීව සෛල විනාශ වී යනු ඇත.කෙසේ වෙතත් සීනි වැඩිපුර ගැනීමෙන් දුර්වල දත් ඇතිවී, තරබාරුකම, දියවැඩියාව වැනි ප්‍රශ්න රාශියකට මුහුණ දීමට සිදුවේ. අපි ගන්නා ආහාර වල කොපමණ සීනි ප්‍රමාණයක් තිබේදැයි හැදින ගැනීමෙන් ශරීරයේ ඇති සීනි ප්‍රමාණය පාලනය කර හැක.

සීනි යනු කුමක්ද?

              සීනි යනු සරල කාබෝහයිඩේටයකි. ප්‍රධාන වශයෙන් වර්ග  03කි. ඒවා නම් සුක්රෝස්, ලැක්ටෝස් සහ ප්රක්ටෝස්ය. අපගේ ශරීර‍යේ සෛල වල පැවැත්ම සදහා සීනි අවශ්‍ය වුවත් අධික ලෙස ඒවා පරිහරනය කිරීමෙන් සෞඛ්‍යම ප්‍රශ්න රාශියකට මුහුණ දීමට සිදුවේ. වැඩිපුර සීනි ආහාරයට ගැනීමෙන් අතිරේක පෝෂණයක් නොලැබෙන අතර ඒවා නිසා දත් දිරා යාම, දියවැඩියාව හා තරබාරුකම ඇතිවේ. එසේම ඇමරිකානු හෘදරෝග පිළිබද සංගමයද ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ අතිරේක සීනි ප්‍රමාණයක් ගැනීමෙන් කිසිම පෝෂණ ගුණයක් ශරීරයට ඇති නොවන බවයි. වැඩිපුර සීනි ආහාරයට ගැනීමෙන් වැඩිපුර බර ප්‍රමාණයක් ඇති වීමට ඉඩ ඇති අතර, එය තරබාරු වීමටද හේතු වේ. ඒ අනුව හෘදයේ සෞඛ්‍ය තත්වයද පිරිහෙනු ඇත.

          අපගේ ශරීර සෞඛ්‍ය ගැන සැලකිලිමත් වීමේදී අප ගන්නා ආහාර වල ඇති, එකතුකරන ලද සීනි ප්‍රමාණය ගැන අප දැනගත යුතුය. 2015 මාර්තු මාසයේ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය මගින් නිර්දේශය අනුව වයෝවෘද්ධ පුද්ගලයන් සහ ළමුන් භාවිතා කරන සීනි ප්‍රමාණය, ඔවුන් ගන්නා සම්පූර්ණ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන්  10% ක් අඩුකල යුතු බවත්, එය තවදුරටත් 5% දක්වා අඩු කිරීමෙන් අතිරේක සෞඛ්‍යම වාසියක් ඇතිවන බව පැවසේ.  සීනි තේ හැන්දක්  4g හා සමාන වේ. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ නිර්දේශය අනුව දෛනිකව අප ගන්නා ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් 5% ක සීනි පරිභෝජනය අඩුකල විට එය තේ හැදි 06ක සීනි ප්‍රමාණයක් අඩුකලා හා සමාන වේ.

සාමාන්‍ය ආහාර වල හා බීමවල අන්තර්ගත සීනි ප්‍රමාණය

ඔබ ගන්නා පොදු  ආහාර හා බීම වල කොපමණ ප්‍රමාණයක් සීනි ඇත්ද යන්න අවබෝධ කරගැනීම සදහා දිනපතා ගන්නා ආහාර වලින් සමහරක් ඒවායේ අඩංගු සීනි ප්‍රමාණය සමග ලයිස්තුගත කර ඇත. මේවායෙන් සමහරක් ඔබ මවිතයට පත්කරනු ඇත. 

 

චොක්ලට් කැබැල්ලක කොපමණ සීනි ප්‍රමාණයක් ඇත්දැයි බලමු.

•   Snickers bar (52.7g) – 6.75 teaspoons of sugar
•   Milk chocolate bar (44g) – 5.75 teaspoons of sugar
•   Milk Way bar (58g) – 8.75 teaspoons of sugar
•   3 Musketeers bar (60g) – 10 teaspoons of sugar
•   Butterfinger bar (60g) – 7 teaspoons of sugar
•   Dove chocolate bar (40.8g) -5.5 teaspoons of sugar
•   Hershey’s Milk Chocolate bar (43g) - 6 teaspoons of sugar
•  Twix bar (50.7g) - 6 teaspoons of sugar
•  Milk chocolate M&M’s packet (47.9g) – 7.5 teaspoons of sugar 

·              

සිසිල් බීම වල කොපමණ සීනි ප්‍රමාණයක් අඩංගුද?

•  Coca cola (one can) – 8.25  teaspoons of sugar
• Pepsi cola (one can) – 8.75  teaspoons of sugar
•  Pepsi cola (one can) – 8.75  teaspoons of sugar
• Sprite (one can) – 8.25 teaspoons of sugar
• Mountain Dew (one can) – 11.5  teaspoons of sugar
• Old Jamaica Ginger Beer (one can) – 13  teaspoons of sugar  

       

පලතුරු වල අඩංගු සීනි ප්‍රමාණය

•   Mangos - 3.2 teaspoons of sugar
•  Bananas – 3 teaspoons of sugar
•  Apples – 2.6 teaspoons of sugar
•  Pineapples – 2.5 teaspoons of sugar
•  Grapes - 4 teaspoons of sugar
•  Lemon – 0.6 teaspoons of sugar
•  Kiwi fruit – 2.3 teaspoons of sugar
•  Apricot – 2.3 teaspoons of sugar
•  Strawberries –1.3 teaspoons of sugar
•  Raspberries – 1 teaspoons of sugar
•  Blueberries – 1.7 teaspoons of sugar
• Cranberries – 1 teaspoons of sugar
• Tomatoes – 0.7 teaspoons of sugar
            
  කේක් සහ අතුරුපස වල අඩංගු සීනි ප්‍රමාණය

• Carrot cake(1 medium slice) – 3 teaspoons of sugar
  
•   Banoffee pie (1 medium portion) – 4.25 teaspoons of sugar 
•  Custard(1 medium portion) – 3.25 teaspoons of sugar
•  Chocolate mousse (1 medium portion)- 3 teaspoons of sugar
•  Donut (1 jam dounut)  - 3.51 teaspoons of sugar
•  Fruit cake (1 medium slice) – 5 teaspoons of sugar
•   Fruit pie (1 medium portion) – 3.5 teaspoons of sugar
•  Muffin(1 chocolate chip muffin) -4.75 teaspoons of sugar
•  Rice Pudding(1portion) – 3.75 teaspoons of sugar
• Ice cream(1Scoop) -3 teaspoons of sugar
• Sponge cake (1Medium Slice) – 5.5 teaspoons of sugar
• Swiss roll(1 roll) – 2.5 teaspoons of sugar

සකස් කලේ - ඒ.ඒ.සී.වී. අතාවුද

විද්‍යා හා තාක්ෂණ නිලධාරි

      

 

Read More