ලොවෙහි උණුසුම අඩුකරමින් පෙට්‍රල් ආකලනයක් සෑදීම.

 

අඩු වියදම්, ටින් මත පදනම් වූ උත්ප්‍රේරකයකට කාබන් ඩයොක්සයිඩ්, - පුළුල් ලෙස නිපදවන රසායනික ද්‍රව්‍ය තුනක් වන එතනෝල්, ඇසිටික් ඇසිඩ් සහ ෆෝමික් අම්ලය බවට පරිවර්තනය කළ හැක.

බොහෝ කාර්මික මෙහෙයුම් වලින් නිකුත් වන විමෝචනය තුළ සැඟවී සිටින භාවිතා නොකළ සම්පතකි - කාබන් ඩයොක්සයිඩ් (CO2). හරිතාගාර වායු සහ ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමට දායකයෙකු වන CO2 ග්‍රහණය කර එකතු කර රසායනික ද්‍රව්‍ය බවට පරිවර්තනය කළ හැකිය.

එක්සත් ජනපද බලශක්ති දෙපාර්තමේන්තුවේ (DOE) Argonne ජාතික රසායනාගාරය, Northern Illinois විශ්වවිද්‍යාලය සහ Valparaiso විශ්වවිද්‍යාලය සම්බන්ධ සහයෝගීතා ව්‍යාපෘතියකදී විද්‍යාඥයන් CO2- එතනෝල්, ඇසිටික් අම්ලය හෝ ෆෝමික් අම්ලය බවට කාර්යක්ෂමව පරිවර්තනය කරන උත්ප්‍රේරක පවුලක් පිළිබඳව වාර්තා කරයි. මෙම ද්‍රව හයිඩ්‍රොකාබන එක්සත් ජනපදයේ වැඩිපුරම නිපදවන රසායනික ද්‍රව්‍ය වන අතර බොහෝ වාණිජ නිෂ්පාදනවල දක්නට ලැබේ. උදාහරණයක් වශයෙන්, එතනෝල් බොහෝ ගෘහාශ්‍රිත නිෂ්පාදනවල ප්‍රධාන අමුද්‍රව්‍යයක් වන අතර සියලුම එක්සත් ජනපද පෙට්‍රල් සඳහා ආකලනයකි.

විද්‍යුත් උත්ප්‍රේරක පරිවර්තන ක්‍රමය

පරිවර්තන කරන ක්‍රමය විද්‍යුත් උත්ප්‍රේරක පරිවර්තනය ලෙස හැඳින්වේ, එනම් උත්ප්‍රේරකයක් හරහා CO2 පරිවර්තනය විදුලිය මගින් මෙහෙයවනු ලබන බවයි. තනි පරමාණුවල සිට අල්ට්‍රාස්මාල් පොකුරු දක්වා සහ විශාල නැනෝ ස්ඵටික දක්වා භාවිතා කරන ටින් ප්‍රමාණය වෙනස් කිරීමෙන් පිළිවෙලින් ඇසිටික් අම්ලය, එතනෝල් සහ ෆෝමික් අම්ලය බවට CO2 පරිවර්තනය පාලනය කළ හැකිය. මෙම එක් එක් රසායනික ද්‍රව්‍ය සඳහා තෝරා ගැනීමේ හැකියාව 90% හෝ ඊට වැඩි විය. “උත්ප්‍රේරක ප්‍රමාණයෙන් වෙනස් වන ප්‍රතික්‍රියා මාර්ගයක් අප සොයා ගැනීම පෙර නොවූ විරූ දෙයක්,” ලියු පැවසීය.

ගණනය කිරීම් සහ පර්යේෂණාත්මක අධ්‍යයනයන් මගින් හයිඩ්‍රොකාබන තුන සෑදෙන ප්‍රතික්‍රියා යාන්ත්‍රණයන් පිළිබඳ අවබෝධයන් කිහිපයක් අනාවරණය විය. එක් වැදගත් අවබෝධයක් වූයේ පරිවර්තනයේදී භාවිතා කරන සාමාන්‍ය ජලය, ඩියුටරේටඩ් ජලයට මාරු වූ විට ප්‍රතික්‍රියා මාර්ගය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වන බවයි (ඩියුටීරියම් යනු හයිඩ්‍රජන් සමස්ථානිකයකි). මෙම සංසිද්ධිය චාලක සමස්ථානික ආචරණය ලෙස හැඳින්වේ. එය CO2 පරිවර්තනයේ දී මීට පෙර කිසි දිනක නිරීක්ෂණය වී නොමැත.

පුනර්ජනනීය බලශක්තියෙන් සපයනු ලබන විදුලිය සමඟ CO2 පරිවර්තනය සිදු කිරීම සඳහා අඩු උෂ්ණත්ව විද්‍යුත් විච්ඡේදකයකට අලුතින් සොයාගත් උත්ප්‍රේරක ඒකාබද්ධ කිරීම අවශ්‍ය වේ. අඩු උෂ්ණත්ව විද්‍යුත් විච්ඡේදකවලට ආසන්න පරිසර උෂ්ණත්වය සහ පීඩනයකදී ක්‍රියා කළ හැක. පුනර්ජනනීය බලශක්තිය කඩින් කඩ සැපයීමට ඉඩ සැලසීම සඳහා මෙය වේගවත් ආරම්භයකට ඉඩ සලසයි. මෙම කාර්යය ඉටු කිරීම සඳහා එය කදිම තාක්ෂණයකි. අවශ්‍ය රසායනික ද්‍රව්‍ය පමණක් තෝරා බේරා නිෂ්පාදනය කළ හැකි නම්, CO2 ප්‍රවාහනය සහ ගබඩා කිරීමේ පිරිවැය අඩු කිරීමට අපට උදව් කළ හැකිය,” ලියු සඳහන් කළේය. “එය අපගේ තාක්‍ෂණය දේශීය වශයෙන් භාවිතා කරන්නන්ට සැබවින්ම ජයග්‍රාහී තත්වයක් වනු ඇත.”

යොමුව: ඩි-ජියා ලියු, 2024 අප්‍රේල් 4, ඇමරිකානු රසායන සංගමයේ සඟරාව.

Read More

මෙතනෝල් ඉන්ධන සහිත වාහන

Geely යනු ප්‍රධාන චීන මෝටර් රථ නිෂ්පාදකයෙකු වන අතර එය දැන් කාලයක් තිස්සේ මෙතනෝල් භාවිතය ප්‍රවර්ධනය කරයි. සමාගමෙන් පළමු මෙතනෝල්-ඉන්ධන මාදිලිය 2016 දී Geely විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද Emgrand EV300 විය. මෙය අනුගමනය කළේ Geely Borui GE 2018 methanol MPV ය.(චීනයේ මෙතනෝල් මත ධාවනය වන MPV).

2021 වන විට චීන වෙළෙඳපොළ Geely මෙතනෝල් වාහන 100,000 ක් තිබුණා. සමාගම මෙතනෝල් - සක්‍රීය මෝටර් රථ පදනම් කරගෙන සම්පූර්ණ පද්ධතියක් නිර්මාණය කර ඇත: මෙතනෝල් මගින් මෝටර් රථ ඉන්ධන පිරවීම සඳහා ස්ථාන, තාක්ෂණික සහාය, රජයේ ව්‍යුහයන්ගේ සහාය ලැබී ඇත.

පෙට්‍රල් වලට සාපේක්ෂව අඩු මිල සහ ඔක්ටේන් ප්‍රමාණය වැඩි නිසා වාහන සඳහා මෙතනෝල් ඉන්ධන චීනයේ වැඩි වැඩියෙන් භාවිතා වේ. සාම්ප්‍රදායික ඉන්ධන වලට වඩා මෙතනෝල් වල වාසි කිහිපයක් Geely පවසයි. එය පෙට්‍රල් වලට වඩා අඩුවෙන් දැවෙන බව පෙන්නුම් කර ඇති අතර අනතුරු වලදී ආරක්ෂිත වේ. මෙතනෝල් සමඟ කුමක් විය හැකිද? වඩාත්ම අනාගත ඉන්ධන සංවර්ධනය කිරීමට නව රටක්

මැලේසියාව මෑත වසරවලදී වැඩි වැඩියෙන් අපනයනය කරන තවත් නිෂ්පාදනයක් මෙතනෝල් වේ. රටේ මෙතිනෝල් නිෂ්පාදනයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් ස්වාභාවික වායු මගින් වේ. එය මැලේසියාවේ විශාල පරිමාවකින් ඇති සම්පතකි. මැලේසියාවේ පෙට්‍රෝනාස් නව මෙතනෝල් කම්හල්වලට ඩොලර් මිලියන ගණනක් වැය කර ඇත.

පෙට්‍රෝනාස්, PETRONAS Chemicals Methanol Son Bhd (PCM) වෙත ගෑස් බෙදාහරින අතර එය ලොව විශාලතම එකක් වන Labuan හි පිහිටි එහි මෙතනෝල් බලාගාරය සඳහා වේ. මෙම බලාගාරයට වසරකට 1. 7Mt/y නිපදවිය හැක. තවත් නව දැවැන්ත කම්හලකට වසරකට ටොන් මිලියන දෙකක් නිෂ්පාදනය කිරීමේ හැකියාව ඇත. මෙම බලාගාර දෙක සමඟ මැලේසියාවට දැන් ටොන් මිලියන 3 ක් පමණ නිෂ්පාදනය කිරීමට හැකි වේ. ගෝලීය මෝටර් රථ කර්මාන්තයේ මෙතනෝල් ඉල්ලුම වසරකට ටොන් මිලියන 7 ක් පමණ වේ. මෙතනෝල් නැව්වල යෙදීම් සමඟින් අප මෙතෙක් දැන සිටි ප්‍රමාණයට වඩා එය බොහෝ දුර යනු ඇත.

හර්ෂ -

අන්තර්ජාලයෙන් උපුටාගැනීම.

Read More

මීයන්ගේ ආයු කාලය දින 70 කින් දීර්ඝ කිරීම./ expanding lifespan f mice

"අපි මොළයේ වැදගත් කොටසක් හැසිරවීමෙන් (එක සෛලයක් සක්‍රීය කර)  මීයන් වයසට යෑම ප්‍රමාද කිරීමට සහ නිරෝගී ආයු කාලය දීර්ඝ කිරීමට ක්‍රමයක් පෙන්වා දුන්නෙමු" වොෂින්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ සංවර්ධන ජීව විද්‍යාඥ  ෂින් ඉචිරෝ  ඉමායි.

අපගේ මොළය ස්නායු ආවේගයන් ගින් ශරීරයේ ක්‍රියාකාරකම් විශාල ප්‍රමාණයක් පාලනය කරයි. එමඟින් හෝර්මෝනවල ගැලීම සහ ප්‍රවාහය මත පදනම්ව සන්නිවේදන ජාල කළමනාකරණය කළ හැකිය.

අප වයස්ගත වන විට, මෙම සන්නිවේදන සංඥා රැගෙන යන යටිතල පහසුකම් සහ ඒවායේ වටපිටාව පිරිහේ. එවිට දෝෂ වැඩි වී අපගේ අවයව හා පටකවලට තමන්ව නඩත්තු කිරීමට අවශ්‍ය සංඥා මග හැරීමට පටන් ගනී.

අපගේ මොළය සහ මේද පටක අතර මාර්ගයේ කොටස් සාදන සංඥා රසායනික ද්‍රව්‍ය, විශේෂයෙන් සුදු මේදය, මීට පෙර මීයන් තුළ වයස්ගත වීම සමඟ සම්බන්ධ වී තිබේ. එබැවින් ඉමාමි සහ සගයන් මෙම සන්නිවේදන ජාලයේ තීරණාත්මක මුල් පියවර දෙස සමීපව නිරීක්ෂණය කර ඇත.

මොළයේ ආරම්භයේ ඇති නියුරෝන මේද මාර්ගය සකසමින් මීයන් කණ්ඩායමක් ක්‍රියාශීලීව සිටීමටත් අනෙක් මීයන් කණ්ඩායමකට ස්වභාවිකවම වයසට යාමටත් ඉඩ දුන්හ.  මෙම සෛල, DMHPpp1r17, අපගේ ස්නායු පද්ධතිය සහ ශරීරයේ හෝමෝන පද්ධතිය අතර වැදගත් වාහකයක් වන අපගේ මොළයේ හයිපොතලමස් තුළ සිරවී ඇත.

ඇදහිය නොහැකි ලෙස, නියුරෝන සක්‍රීය කිරීමේ ප්‍රතිකාරය ලබා ගත් මීයන් අනෙක් මීයන්ට වඩා දින 60 සිට 70 දක්වා වැඩි කාලයක් ජීවත් විය. සාමාන්‍ය රසායනාගාර මීයන්ගේ ආයු කාලය දින 1,000 කි. වඩාත් වැදගත් වන්නේ, ස්නායු ප්‍රතිකාරවලට භාජනය වූ මීයන් මහලු වියේදී වඩාත් ක්‍රියාශීලී හා දිගු කලක් සෞඛ්‍ය සම්පන්න වීමයි.

Ppp1r17 මිනිසා, චිම්පන්සියා, වඳුරා, මීයා, ගවයා, හාවා, කුකුලා සහ සීබ්‍රා ෆින්ච් වැනි විවිධ පෘෂ්ඨවංශී විශේෂවලද හොඳින් සංරක්ෂණය වී ඇති අතර, Ppp1r17 පරිණාමය පුරාවටම අත්‍යවශ්‍ය කාර්යයන් කිහිපයක් ඉටු කරන බව ඔවුන් සඳහන් කරයි. මෙය අපගේ ශරීරයට ඉන්ධන සැපයීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය පරිපථයකි. නමුත් සාමාන්‍ය වයස්ගත මීයන් අඩු මේද ගබඩා සක්‍රීය කරමින් Ppp1r17 අඩුවෙන් නිපදවීමට පටන් ගනියි.

එසේ නම්, මානසික ආතතිය සහ ආතති අවම කරන්නන්, බර සහ ව්‍යායාම ඇතුළුව ජීව විද්‍යාත්මක වයසට යෑම සම්බන්ධ බොහෝ ප්‍රකට සාධක මගින් මොළයේ යම් කොටසක මේද පද්ධතියට බලපෑම් කරන බැවින් මෙමගින් බොහෝ දේ පැහැදිලි කළ හැකිය - අප කොතරම්, අප අවට ලෝකයට   භෞතික විද්‍යාත්මකව සම්බන්ධ වී සිටිනවාද යන්න පිළිබඳව තවත් උදාහරණයකි.

අන්තර්ජාලයෙන්

Read More

Elium දුම්මල භාවිතා කරන ලොව ප්‍රථම ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කළ සුළං ටර්බයිනය recyclable wind turbine

සුළං කර්මාන්තයේ චක්‍ර ආර්ථිකයක් ළඟා කර ගැනීම සඳහා සැලකිය යුතු ප්‍රගතියක් ලබා ගනිමින්, ZEBRA (Zero westE Blade ReseArch) සමුහය දෙවන ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කළ හැකි තාප ප්ලාස්ටික් සුළං ටර්බයින තලය නිෂ්පාදනය කළ බව නිවේදනය කළේය.

දෙවන ZEBRA තලය, දිග මීටර් 77ක් වන මෙම තලයේ විශේෂත්වය වන්නේ, එය තල ව්‍යුහයේ අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් වන ෂියර් වෙබ් තුළ ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කරන ලද Elium දුම්මල භාවිතා කරන පළමු වැන්නයි.

අන්තර්ජාලය  ඇසුරෙන්

Read More

සාගරය ආශ්‍රිත නවෝත්පාදක තාක්ෂණය මගින් කාබන් ඩයොක්සයිඩ් විදුලිය බවට

කාබන් විමෝචනය නිසා පෙරට වඩා වැඩි වේගයෙන් කරකැවෙන දේශගුණික ඔරලෝසුව නිසා විමෝචනය වන කාබන් ඉන්ධන බවට පරිවරතනය කිරීමට පර්යේෂකයෝ පෙළඹී සිටිති. ඒ අනුව නව දෙමුහුන් ප්‍රවේශයක් ලෙස සෝඩියම් සහ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් භාවිතා කර විදුලිය හා හයිඩ්රජන් නිෂ්පාදනය කිරීමේ නව  තාක්ෂණික යොමුව නිසා පිරිසිදු ඉන්ධන භාවිතයක් පිළිබද ඉඟි පහළ වි තිබේ.

ගෝලීය දේශගුණික විපර්යාසවලට විසදුම් සෙවීමේ ක්‍රියාකාරකම් නිසා කාබන් අල්ලා ගැනීම, උපයෝජනය සහ අනුක්රමණය කිරීම (CCUS) යන තාක්ෂණයට මෑත දී ලොව විශාල අවධානයක් යොමු කර ඇති බව UNIST හි ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය මහාචාර්ය Guntae Kim (ගුන්ටේ කිම්) ප්‍රකාශ කරයි. රසායනිකව ස්ථායී CO₂ අණු වෙනත් ද්‍රව්‍යවලට පහසුවෙන් පරිවර්තනය කළ හැකි වීම, මෙම තාක්ෂණයේ ප්‍රධානතම අංගයයි. එය උපයෝගී කර ගනිමින්, මෙම නව පද්ධතිය CO₂ විසුරුවා හැරීමේ යාන්ත්‍රනය සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක කළ බව ඔහු තවදුරටත් ප්‍රකාශ කර තිබේ.

ජල පදනමක් තුල කාබන් ඩයොක්සයිඩ් භාවිතා කර, පැය 1000 කට වැඩි කාලයක විදුලිය හා හයිඩ්රජන් නිෂ්පාදනය කිරීමට පර්යේෂකයන් විසින් කටයුතු කළ බව IScience සඟරාවේ වාර්තා වේ. එම පරිවර්තන අනුපාතය සියයට 50 ක් තරම් ඉහල අගයක් ගැනීම නිසා  මෙම නව තාක්ෂණයට වැඩි අගයක් එකතු වි තිබේ.

මෙම පද්ධතිය සංවර්ධනය කිරීම සඳහා ජාත්‍යන්තර පර්යේෂකයන් විසින් පෘථිවි සාගරයෙන් ආභාසය ලබා ගෙන තිබේ. මිනිසුන් විසින් නිපදවන ලද  කාබන්ඩයොක්සයිඩ් විමෝචනයෙන්  සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් සාගරයට අන්තර්ග්‍රහණය වි ඒවා අම්ල බවට පත්වේ. මෙම ආම්ලිකතාව තවදුරටත් වැඩිකිරීම මගින් විදුලි බල මුලාශ්‍රයක් නිර්මාණය කිරීමට පර්යේෂකයින් සමත් වි ඈත.

අන්තර්ජාලය ඇසුරෙන් සකස්කළේ හර්ෂ ලංකේශ්වර

Read More

දිගු කළ විටද ක්‍රියා කරන නම්‍යශීලී බැටරි

ලිතියම්-අයන බැටරියක් එහි ස්වභාවික ප්‍රමාණයෙන් සියයට 300 කට වඩා විශාල වනසේ ඇඳි / විහිදවු විට පවා එහි විද්‍යුත් සන්නායකතාව පවත්වා ගැනීමට හැකි සන්නායක සංඝටකයක් නිපදවීමට මිචිගන් විශ්ව විද්‍යාලයේ Nicholas Kotov  (නිකලස් කොටොව්) සහ ඔහුගේ සගයන් සමත් වී තිබේ. එනිසා අනාගතයේදී දිගු කළ හැකි බැටරි මගින් බල ගැන්විය හැකිවීමෙන් මිනිසුන් පළදින උපාංග (wearable devices) ඉක්මනින් වඩාත් නම්‍යශීලී වනු ඇතැයි වාර්තා වේ.

Polyurethane (පොලියුරේතන්/ යුරේතීන් බහු අවයවකය) සහ රත්තරන් නැනෝ අංශුවල බහු ස්ථර වලින් මෙම සන්නායකය සාදා ඇත.පොලියුරේතන් යනු ෆෝම් ස්පොන්ජ් (ඉස්පන්ජි/ foam sponges) සහ ගෙවතු හෝස් (සුනම්‍ය නළ/garden hoses) වැනි පොදු භාණ්ඩ හා උපකරණ සෑදීමට භාවිතා කරන බහු අවයවයකි.

සෘණ ආරෝපිත නැනෝ අංශුවල ස්ථර සහ ධන ආරෝපිත ස්ථර විකල්ප රිද්මයෙන් මෙම මෘදු පොලිමර් වල සකස් කර තිබේ. සන්නායකය දිගු වන විට, රන් නැනෝ අංශු පෙළගැස්වූ මාර්ග වලට ස්වයං-සංවිධානය වන අතර එමඟින් විදුලිය අඛණ්ඩව සන්නයනය කිරීමට ඉඩ සැලසේ.

නම්‍යශීලී බැටරි සැලසුම් කිරීමේ ප්‍රධාන අභියෝගයක් වන්නේ දිගු කිරීම සහ විද්‍යුත් සන්නායකතාවය අතර සමබරතාවයක් සොයා ගැනීමයි. මේ සඳහා අප කණ්ඩායම ලිතියම් විද්‍යුත් විච්ඡේදයක (lithium electrolyte) සහිත බැටරියක් තුළ සන්නායකයේ ක්‍රියාකාරිත්වය පරීක්ෂා කළේය. දිගු කළ හැකි බැටරියේ බල ඝනත්වය සාමාන්‍ය ලිතියම් අයන බැටරි වලට වඩා අඩු වූ නමුත් චක්‍ර 1000 කට පසුව එය එහි ධාරිතාවෙන් සියයට 96 ක් රඳවා ගැනීමට සමත් විය. බැටරිය සැමවිටම එහි දිගු තත්වයේ පැවති පරීක්ෂණ වලදී මෙය සැලකිය යුතු ලෙස පහත වැටුණි: එම තත්වයන් යටතේ එය චක්‍ර 10 කට පසුව එහි ධාරිතාවෙන් සියයට 72 ක් පමණක් රඳවා ගෙන ඇත. නමුත් වික්‍රියාව /මාදිලිය  මුදා හැරීමෙන් පසු එහි ධාරිතාව නැවත වැඩිවේ. යයි කෝටෝ සදහන් කරයි.

දිගු කළ හැකි බැටරි පැළඳිය හැකි හෝ කාවැද්දිය හැකි (implantable) උපාංගවලට මෙන්ම නම්‍යශීලී කකුල් හෝ ග්‍රාහිකාවන් සහිත මෘදු රොබෝවරුන් සඳහාද භාවිතා කළ හැකි බවත් බැටරියේ ගුණාංග වෙනස් කළ හැකි බවත් කොටොව්  පවසන අතර. “ගබඩා කිරීමේ අවශ්‍යතා අනුව අපට නිශ්චිත යාන්ත්‍රිකයන්ට අනුවර්තනය විය හැකි අතර, ආදේශ කළ හැකි උපාංග හෝ වෙනත් උපාංග සඳහා අවශ්‍ය විය හැකි පරිදි සැලසුම් කළ හැකිය.” ඔහු පවසයි.

අන්තර්ජාලයේ පිළිගත් විද්‍යා ප්‍රභව ඇසුරෙන් සකස්කළේ: හර්ෂ ලංකේශ්වර

Read More

මුහුදු ජලයෙන් හයිඩ්‍රජන් ඉන්ධන

ස්ටැන්ෆෝඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ පර්යේෂකයින් විසින් නවතම ක්‍රමවේදයකට අනුව සිදු කරන ලද සොයාගැනිමකි. මුහුදු ජලය, ඉලෙක්ට්‍රෝඩ, හා සුර්ය ශක්තිය භාවිතා කරන පද්ධතියකි.විද්‍යුත් ශක්තිය භාවිතා කරමින් ඔක්සිජන් හා හයිඩ්‍රිජන් වායුන් මුක්ත කර වෙන වෙන රැස් කර ගැනිම මෙහිදි සිදු කෙරේ.

ඇත්ත වශයෙන් මෙය පිරිසිදු ජලය භාවිතා කර හයිඩ්‍රිජන් ඉන්ධන නිෂ්පාදනයට වඩා බොහෝ ලාභදායි වේ.විදුලිය භාවිතා කොට හයිඩ්‍රජන් හා ඔක්සිජන් මෙසේ වෙන් කිරීම විද්‍යුත් විච්ජේදනය නම් වේ.මෙය ශත වර්ෂයක් පමණ පැරණි විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයකි.මුහුදු ජලය තුල සවි කරන ලද ඉලෙක්ට්‍රෝඩ යුග්මයට විද්‍යුත් ධාරාවක් ලබා දුන් විට කැතෝඩය අසලින් හයිඩ්‍රජන් බුබුළු හා ඇනෝඩය අසලින් ඔක්සිජන් බුබුළු මුක්ත වන බව විද්‍යාඥයින්ට දැන ගන්නට ලැබුණි.පිරිසිදු ජලයේදී මෙය පහසුවෙන් සිදු   කළ හැකි නමුත් මුහුදු ජලයේදි වඩා සංකිර්ණ ක්‍රමවේදයක් සකස් කිරිමට සිදු විය.මක් නිසාද මුහුදු ජලයේ හයිඩ්‍රජන් හා ඔක්සිජන් වලට අමතරව සෝඩියම් හා ක්ලෝරයිඩ් අයන ද පවතින බැවිනි.

ඇනෝඩය ඍණ ආරෝපණයෙන් ආලේප කොට ඇති විට එම ස්ථරයන් ක්ලෝරයිඩ අයන පලවා හරින බව හා  ඉලෙක්ට්‍රෝඩයේ විඛාදනය අවම කරන බවද නිරික්ෂණය විය. විද්‍යාඥයින් නිකල් ෆෝම් හරයක් නිර්මාණය කල අතර මෙයට බාහිරින් නිකල් - යකඩ හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් ස්ථරයක් හා නිකල් සල්ෆයිඩ් ස්ථරයක්ද නිර්මාණය කරන ලදි.නිකල් ෆෝම් හරය සන්නායකය ලෙස ක්‍රියා කරන අතර නිකල් - යකඩ හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් ස්ථරය විද්‍යුත් විච්ජේදකය ලෙස ක්‍රියා කරන ලදි. 

නිකල් ෆෝම්

කිමිදුම් ක්ෂේත්‍රයට මහගු උපකාරයක් මෙමගින් ලබා ගත හැක.එනම් මුහුදේ කිමිදුම් ඇදුමකට හෝ සබ්මැරීනයකට හයිඩ්‍රිජන් හෝ ඔක්සිජන් ලබා දීම තුලින් අසීමිත කිමිදුම් කාලයකට ඉඩ හසර ලබා ගත හැකි වීමයි.

PopSci.com ඇසුරිනි.

කේ.ජේ.ඒ.වී පෙරේරා

විද්‍යා හා තාක්ෂණ නිලධාරි.

මීගමුව.

Read More

භූතාපජ ශක්තිය....

භූතාපජ ශක්තිය යනු පෘථිවි මධ්‍යමයේ සිදුවන න්‍යෂ්ටික ද්‍රව්‍යයන්ගේ තාප විසරණය පෘථිවි පෘෂ්ඨය වෙත පැමිණිමයි. මෙම තාප ශක්තිය ලෝකයේ බලශක්ති අවශ්‍යතාවය සැපිරීමට ප්‍රමාණවත් වන නමුදු එය භාවිතයට ගැනිමට අපහසු ආකාරයේ ශක්ති  ප්‍රභේදයකි. මෙම තාප ශක්තිය පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙන් විවිධ කලාප වෙත අක්‍රමවත් අයුරින් බෙදාහරිනු ලබයි.

මෙම අධි තාපය හේතුකොට ගෙන පෘථිවි අභ්‍යන්තරයේ පවතින දෑ දියවි මැග්මා ලෙස පිටතට පැමිණෙන අතර පෘෂ්ඨයේ ඉරි තැලිම් හා විඛණ්ඩන වලින් විශාල වායු ප්‍රමාණයක් මුදා හරී. එසේම ගිණි කදු පිපිරීම්, ඉහල උෂ්නත්ව වායු ප්‍රතිදානයන්,උණු දිය උල්පත් වැනි ගිණිකදු සංසිද්ධි ද ඇති කරයි. මෙමගින් ඇතැම් සංසිද්ධි බලශක්ති අවශ්‍යතාවය සපුරා ගැනිමට ප්‍රයෝජනවත් වේ.

මිනිසා ඈත අතිතයේ සිටම මෙම භූතාපජ ශක්තිය යම් යම් ආකාරයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගෙන ඇත.මෙම භූතාපය අඩු උෂ්ණත්වය මධ්‍යම උෂ්ණත්වය හා අධි උෂ්ණත්වය ලෙස කාණ්ඩ 03කට වර්ගීකරණය කෙරේ.

අඩු උෂ්ණත්වය

සෙන්ටිග්‍රේඩ් අංශක 100 ට වඩා අඩුඋෂ්ණත්වයයි. මෙය ඍඡුවම භාවිතයට ගන්නා අතර උණුසුම් කිරිම, ගෘහස්ත හා සනීපාරක්ෂක කටයුතු සදහා උණු ඡලය ලබා ගැනිම, පිහිණුම් තටාක සදහා යොදා ගැනිම, හරිතාගාර සදහා හා වියළුම් කුටි සදහා ද භාවිතයට ගැනේ.විශේෂයෙන් සදහන් කල යුත්තේ මෙහිදි පරිභෝජන මධ්‍යස්ථානයන් භූතාපජ තැන්පතුවට ආසන්නයේ විය යුතුය.

මධ්‍යම හා අධි උෂ්ණත්වය

මෙම උෂ්ණත්වයේදි ගබඩා සැකැස්මේ සිට අන්තර් මධ්‍යනය භූතාපජ තරල (ඇමෝනියා සහ නිෂ්ක්‍රිය වායුව) පිටතට පැමිණෙයි.

භූතාපඡ තරල මතුපිටට පැමිණි විටදි එය භාවිතයට ගැනිම සදහා පරිවර්තනයන් ශ්‍රේණියක් සිදු කරනු ලබයි. සෙන්ටිග්‍රේඩ් අංශක 150 ට වැඩි උෂ්ණත්වයෙන් යුත් භූතාපජ තරල විදුලි බල නිෂ්පාදනයට යොදා ගනු ලබයි. සෙන්ටිග්‍රේඩ් අංශක 100ත් 150ත් අතර උෂ්ණත්වයේ පවතින විට ඒවා කර්මාන්තමය ක්‍රියාවලි සදහා යොදා ගනු ලබයි.

  භූතාපජ ශක්තිය භාවිතයට ගැනිමේ වාසි.

   01.   නොමිලේ ලැබෙන අසීමාන්තික ශක්තියක් වීම.

   02 . පුනර්ඡනනීය හා පරිසර අපවිත්‍රකාරක වලින් තොර වීම.

            කාලගුණික දේශගුණික විපර්යාස සදහා හේතු වන (O2 විමෝචනයෙන් තොර වීම.

   03.  ප්‍රාග්ධන වියදම් ඉතා ඉක්මණින් ආවරණය කර ගත හැකි වීම.

   04.  පාරිසරික බලපෑම් නොමැති වීම.

   05.  ශක්ති අනුවර්තණයට ලක් කළ හැකි වීම.

අන්තර්ජාලය ඇසුරිනි.

කේ.ජේ.ඒ.වී පෙරේරා

වි.තා.නි -මීගමුව.

 

Read More

රාත්‍රී අහසෙන් විදුලිබලය

සූර්යයා නොමැති වූ විට පෘථිවිය සෙමෙන් සිසිල් වේ. වළාකුළෙන් බරවී අහස ආවරණය නොවුණු පැහැදිලි  රාත්‍රී කාලයේ දී අප පෘථිවි ග්‍රහයාගේ තාපය, අවකාශයේ අන්ධකාරය තුලට පැතිරි යාම මගින් මෙම ක්‍රියාවලියේ සත්‍යතාව අවබෝධ කර ගත හැක. ස්ටැන්ෆෝඩ් සරසවියේ පර්යේෂකයන් මේ තාප ප්‍රවාහය භාවිතා කර විදුලි බලය නිපදවීමට සමත් උපකරණයක් නිර්මාණය කර ඇත.

අන්තර්ජාතික විද්‍යාඥයින්ගෙන් සමන්විත කණ්ඩායමක්  විසින් විශ්වයේ සිසිල්භාවය සෘජුව උපයෝගී කර ගෙන ඩයෝඩයක් තුල මැනිය හැකි විදුලි බලයක් උත්පාදනය කළ හැකි බව පළමු වතාවට ප්‍රදර්ශනය කර තිබේ. එහිදී විදුලිය නිපදවීම සදහා අහස දෙසට යොමු කළ අධෝරක්ත අර්ධ සන්නායක උපාංග සහ පෘථිවියේ හා අවකාශය අතර උෂ්ණත්ව වෙනස භාවිතා කර තිබේ.

සූර්ය කෝෂවල ඇති පැහැදිලි විශේෂතාවයක් වන්නේ විදුලිය නිපදවීමට සූර්යාලෝකය අවශ්‍ය වීමයි. එහෙත් දැන්, සූර්යාලෝකය භාවිතා කිරීමෙන් සුර්ය බලශක්තිය නිපදවීමට යොදාගත් භෞතික විද්‍යාව යොදාගනිමින් ශීත උෂ්ණත්වයක් සහිත අවකාශය දෙසට යොමු කරන ලද උපකරණයක් උපයෝගී කර ගෙන බලශක්තිය නිපදවිය හැකි වී තිබේ. නිව් යෝර්ක් හි AIP මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ව්‍යවහාරික භෞතික විද්‍යා (Applied Physics) ලිපි වලින් සූර්ය කෝෂ ලෙස රාත්‍රී කාලයේදී වුව විදුලිය නිපදවීමේ විභව මාර්ගයක් පිලිබඳ තොරතුරු වාර්තා කර ඇත.

"විශ්වයේ ඇති විශාලත්වය තාප ගතික සම්පතකි. Optoelectronic (ඔප්ටෝ ඉලෙක්ට්‍රොනික) භෞතික විද්‍යාව අනුව, පැමිණෙන විකිරණ වලින් ලබා ගත හැකි බල ශක්තිය හා පිටවෙන විකිරණ වලින් ලබාගත හැකි බලශක්තිය අතර ඉතාම ලස්සන සමමිතියක් තිබේ." යනුවෙන් එම ලිපි නිර්මාණ කළ Shanhui Fan (සැන්හෙයිහි ෆැන්) ප්‍රකාශ කර ඇත.

 සූර්යයාගේ සිට එන විකිරණ භාවිතා කිරීම වෙනුවට, පෘථිවියේ සිට පිටතට යන විකිරණ භාවිතා කිරීම නිසා  පර්යේෂණාත්මක නව උපකරණය ප්‍රතිවිරෝධී සූර්ය පැනලයක් මෙන් දිස්වේ. කෙසේ වෙතත්, ව්‍යවහාරික භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ ලිපිවල වාර්තා කර ඇති ආකාරයට, නව පද්ධතිය ප්‍රතිවිරුද්ධ ආලෝක කිරණ (ප්‍රදීපන) බලපෑම භාවිතා කරයි. උපකරණයේ මතුපිටින් තාපය ගලා යන විට අධෝරක්ත අර්ධ සන්නායක විසින් විදුලිය ජනනය කරයි.

“පෘථිවිය හා අභ්‍යවකාශය අතර විශාල උෂ්ණත්ව වෙනසක් පවතී. අපේ ග්‍රහලෝකය වූ පෘථිවියේ ශීතලම ස්ථානයේ පවා අවම වශයෙන් 200 ° C (360 ° F) උෂ්ණත්ව වෙනසක් ඇත. නව උපාංගයේ සීමාවන් වී ඇත්තේ එහි තාක්ෂණය මිස පාරිසරික තත්වයන් නොවේ. වර්තමාන උපකරණය උත්පාදනය කරන්නේ කුඩා ධාරාවක් වූ වර්ග මීටරයකට නැනෝවොට් 64 ක් පමණයි. මෙම පරීක්ෂණයෙන් අපට නිපදවිය හැකි බලය, න්‍යායාත්මක සීමාවට වඩා බෙහෙවින් අඩුයි. න්‍යායාත්මක අගය වර්ග මීටරයකට වොට් 4 ක් එනම් වර්තමාන නිෂ්පාදනයට වඩා ආසන්න වශයෙන් මිලියනයකට වඩා වැඩියි. එනිසා රාත්‍රී කාලයේදී අවශ්‍ය බලශක්තිය නිපදවීම සදහා නව සොයාගැනීම ඉතා වැදගත් වන අතර එය ඉක්මණින් වැඩිදියුණු කළ යුතුය.”  ප්‍රධාන කතුවරයෙකු වන Masashi Ono (මැෂාෂි ඔනෝ) පැහැදිලි කළේය.

අන්තර්ජාලය ඇසුරෙන් සකස්කළේ හර්ෂ ලංකේශ්වර

Read More