මූලික ගණිතය භාවිතා කරමින් 14 වතාවක් ලොතරැයි දිනූ මිනිසා

1990 ගණන්වල ස්ටෙෆාන් මැන්ඩෙල් ඇදහිය නොහැකි ලෙස නැවත නැවත ලොතරැයි දිනා ගත්තේය.

ඔබට ලොතරැයිය දිනා ගැනීමේ සම්භාවිතාව ඉතා අඩුය. ඔබට එක් ප්‍රවේශ පත්‍රයකින් EuroMillions නම් ජැක්පොට් දිනා ගැනීමේ අවස්ථාව, උදාහරණයක් ලෙස, 139,838,160 න් 1 කි. ඔබට වෙනත් සංයෝජනයක තවත් ප්‍රවේශ පත්‍රයකක් ලබාගත හැකි වුවද, ඔබට අවස්ථා 139,838,160 කින් අවස්ථාවක් 2 ක් පමණක් ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, ඔබට එම සංයෝජන සියල්ල සහිත ටිකට් පත් සියල්ල මිලදී ගත හැකි යැයි උපකල්පනය කළහොත් ඔබට පළමු ත්‍යාගය ඇතුලු සියලු තෑගි හිමි විය යුතුය. දැන් ඔබට ගණිත ගැටලුවක් වෙනුවට ලොජිස්ටික් (න්‍යායාත්මක) ගැටලුවක් තිබේ. එනම් දැනටමත් ජැක්පොට් දිනා නොගෙන ටිකට්පත් 139,838,160 ක් ලබා ගැනීමයි.

The Hustle පුවත්පතට අනුව, ඇතැම් ලොතරැයි වලදී ජැක්පොට් ත්‍යාගය ලොතරැයියේ හැකි සෑම සංයෝජනයක්ම මිල දී ගැනීමේ වියදමට වඩා තුන් ගුණයකට වැඩි බව මැන්ඩෙල් දුටුවේය. ඔබට සෑම සංඛ්‍යා සංකලනයක්ම මිලදී ගත හැකි යැයි උපකල්පනය කළහොත්, ඔබට, ඔබේ ආයෝජනයේ ප්‍රතිලාභයක් සහතික විය හැකිය. (සාමාන්‍ය ක්‍රීඩකයින් කිහිප දෙනෙකු එකම සංඛ්‍යා වලින් ජයග්‍රහණය නොකරන බව උපකල්පනය කරමින්, බඳුන බෙදීම). මැන්ඩෙල් මූලික වශයෙන් මෙම කාර්ය කිරීමට තීරණය කළේය.

පැහැදිලි නීතිවලට පටහැනි නොවුණත්, එය හරියටම ක්‍රීඩාවේ නියම ගුණය නොවේ. ගැටළුව, තවදුරටත් ගණිතමය නොවන නමුත්, තවමත් කුඩා නොවීය. ඔහු වසර ගණනාවක් පුරා අත්පත් කරගත් දැනුම මගින්  ප්‍රමාණවත් ආයෝජකයින් සංඛ්‍යාවකට මෙම රහස ඒත්තු ගැන්වීමට ඔහුට මුලින්ම සිදු විය. ඉන්පසු  ඔහුට ඔවුන් ඇතුල් වන ලොතරැයිය තුළ හැකි සෑම සංයෝජනයක්ම මිලදී ගැනීමේ ක්‍රමයක් සොයා ගැනීමට සිදු විය. එයට මිලියන ගණනක් විවිධ සංයෝජන ඇතුළත් විය හැකි බව සලකන විට, ඒ් සදහා ඔහුට ප්‍රවේශපත්‍ර උත්පාදනය කිරීමට ඇල්ගොරිතම නිර්මාණය කිරීමට අවශ්‍ය වූ අතර පසුව ප්‍රවේශ පත්‍ර ඒ් අනුව  සටහන් කිරීමට හෝ මුද්‍රණය කිරීමට සිදුවිය. (එවකට සමහර ලොතරැයි සඳහා ඒ් සදහා  අවසර දී ඇත).

ප්‍රවේශපත්‍ර තොගයක් මුද්‍රණය කර ගැනීමට සූදානම් වු පසු ප්‍රමාණවත් තරම් විශාල ජැක්පොට් එකක් එනතෙක් බලා සිටීම අත්‍යාවශ්‍ය විය. එවිට ඔහුගේ කණ්ඩායම එම ටිකට්පත් සාප්පු වලින් මිලදී ගනු ඇත. එසේ වුවද, ප්‍රවේශපත්‍ර විශාල ප්‍රමාණයක් සම්බන්ධ වූ විට, එය වර්ජිනියාවේ සිදු වූවාක් මෙන් සෑම විටම සුමටව සිදු නොවේ.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ කුඩා ලොතරැයි කිහිපයකින් නිෂ්කාශනය වූ මැන්ඩෙල් එක්සත් ජනපදයේ ලොතරැයි වෙත යොමු විය. විශේෂ උනන්දුවක් දැක්වූයේ නව වර්ජිනියා ලොතරැයියටය. එහි දිනුම් ඇදීම්වල අංක 1 සිට 44 දක්වා පමණක් භාවිතා කරන ලදී. මෙයින් අදහස් කළේ හැකි සංයෝජන 7,059,052, ක වටිනාකම, ජැක්පොට් ත්‍යාග මුදල වු ඩොලර් මිලියන 25 හෝ ඊට වඩා බෙහෙවින් අඩු බවයි.

ජැක්පොට් ප්‍රමාණවත් තරම් ඉහළ ගිය විට - ඩොලර් මිලියන 15.5 - ඔහු ප්‍රවේශපත්‍ර තොග වශයෙන් මිලදී ගන්නා ලෙස බිම් මට්ටමේ සිටි තම කණ්ඩායමට නියෝග කළේය. මැන්ඩෙල් ඇත්ත වශයෙන්ම අසාමාන්‍ය මිලදී ගැනීම කල්තියා සූදානම් කර තිබුණි. දින දෙකක මිලදී ගැනීම් වලින් පසු, මැන්ඩෙල්ගේ කණ්ඩායම ජයග්‍රහණය සහතික කිරීමට අවශ්‍ය මිලියන 7 ක සංයෝජන වලින් මිලියන 6.4 ක් මිලදී ගෙන ඇත. එම තත්වයෙන් ඔහු නොසන්සුන් වුවද, ඔවුන්ගේ අසාධාරණ ප්‍රවේශපත්‍ර තොගයේ ජයග්‍රාහී ප්‍රවේශ පත්‍රය ඇතුළත්ව තිබුණි.

පසුව FBI සහ CIA විසින් ඔහුව පූර්ණව විමර්ශනය කළද කිසිදු වරදක් සොයා ගැනීමට නොහැකි විය. සමස්තයක් වශයෙන්, මැන්ඩෙල් විවිධ ලොතරැයි 14 ක් දිනාගත් අතර, ඔහු සහ ඔහුගේ ආයෝජකයින් සඳහා පවුම් මිලියන ගණනක ත්‍යාග මුදල් දිනාගෙන ඇත. දැන් ඔහු නිවර්තන කළාපයේ,වනාටු දූපත් හි වෙරළ ආසන්න නිවසක විශ්‍රාම සුවෙන් පසුවේ.

Read More

නව විද්‍යාත්මක තොරතුරු කිහිපයක් කෙටියෙන් (Some new scientific information in brief)

 1.ගණිතය සහ කෘත්‍රිම බුද්ධිය එක්වීමෙන් ගැටළු විසඳීමේ නව යුගයක්  

යන්ත්‍ර ඉගෙනීම යනු AI හෙවත් කෘත්‍රිම බුද්ධියේ උප ක්ෂේත්‍රයකි, එහි පරිගණක වැඩසටහනක් විශාල දත්ත කට්ටල මත පුහුණු කර නව රටා සොයා ගැනීමට සහ අනාවැකි සැකසීමට ඉගෙන ගනී. ශුද්ධ හා ව්‍යවහාරික ගණිතය සඳහා වූ නව Richard N. Merkin මධ්‍යස්ථානය විසින් ප්‍රථම වරට ආරම්භ කරන ලද ගණිතය සහ යන්ත්‍ර ඉගෙනුම් 2023 සම්මන්ත්‍රණය, කැල්ටෙක් (Caltech) හිදී දෙසැම්බර් 10-13 පැවැත්වේ. එය යන්ත්‍ර ඉගෙනුම් මෙවලම් සංවර්ධකයින් (දත්ත විද්‍යාඥයින්) සහ ගණිතඥයින් අතර පරතරය පියවීමට උපකාරී වනු ඇත.https://youtu.be/Cuel7sog-vk?t=9

  

2.ස්ථර 5 හේ  ග්‍රැෆින් ඉතා දුර්ලභ ඉලෙක්ට්‍රොනික ලක්ෂණ පෙන්වයි.

ග්‍රැෆීන් යනු honeycomb (පැණි වද ) රටාවකින් සකස් කර ඇති කාබන් පරමාණුවල ද්විමාන ස්ඵටිකයක් වන අතර, එහි ඉහළ විද්‍යුත් සන්නායකතාව, සුවිශේෂී ශක්තිය, සුවිශේසි ලෙස බරෙන් අඩු (සැහැල්ලු) වැනි විශ්මයජනක ගුණාංග 2004 දී ප්‍රථම වරට සංස්ලේෂණය කිරීමට පෙර පවා හඳුනාගෙන ඇත. බහු ස්ථර වල ග්‍රැෆීන් ගොඩගැසීම නිසා සුපිරි සන්නායකතාවය සහ "පැතලි" ඉලෙක්ට්‍රොනික පටි ඇතුළුව අසාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික හැසිරීම් රාශියක්ද දිස්වේ. දැන් එක්සත් ජනපදයේ පර්යේෂකයන් තවත් එකක් සොයාගෙන ඇත. එය නම් බහු ෆෙරොයිසිටි නම් දුර්ලභ ඉලෙක්ට්‍රොනික තත්වයයි.  මේනිසා අනාගත ග්‍රැෆීන් පාදක උපාංගවල ගබඩා කර ඇති තොරතුරු ප්‍රමාණය දැන් මෙන් දෙගුණයක් විය හැකිය.

3.හුස්ම ගැනීමෙන් පාලනය වන රොබෝ තුන්වන හස්තය

 

මිනිසුන්ට ඔවුන්ගේ ඇස් සහ පපුවේ මාංශ පේශි භාවිතයෙන් රොබෝ අතක් තමාගේ තුන්වන අතක් ලෙස පාලනය කිරීමට ඉගෙන ගත හැකිය. එවැනි අමතර අත් පා ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන්ට හෝ කාර් මික රැකියාවල නියුතු පුද්ගලයින්ට අත්‍යවශ්‍ය මෙවලම් බවට පත්විය හැකි බව පර්යේෂකයෝ පවසති.

Dominijanni සහ ඇයගේ සගයන් විසින් VR පරිසරය තුළ සැබෑ රොබෝ තුන්වන අත් සහ අතථ්‍ය ඒවා නිර්මාණය කරන ලදී, සියල්ල අක්ෂි චලනයන් සහ ප්‍රාචීරය හැකිලීම් වල එකතුවකින් පාලනය වේ. පරීක්ෂණවලදී, ස්වේච්ඡා සේවකයන් 65 දෙනෙකුට ඔවුන්ගේ සාමාන්‍ය හුස්ම ගැනීමට, කථනයට හෝ දර්ශනයට බාධාවක් නොවී තෙවන රොබෝ අතින් කාර්යයන් රාශියක් සාර්ථකව සිදු කිරීමට හැකි විය.

https://youtu.be/aJXVnPGCCck?t=3

අන්තර් ජාලයෙන් 

 

Read More

ලෝකයේ ධනවත්ම රට කුමක්ද? (The Richest Country In The World?)

                              

ලෝකය වටකර ඇති මුදල්, ලෝකයේ වැඩිපුරම ඇත්තේ කාටද?

2021 වසරේදී ඉහත පැනයට පිළිතුරෙහි ඉහළම වෙනසක් සිදු විය: එක්සත් ජනපදය ලෝකයේ ධනවත්ම රට (ශුද්ධ වටිනාකම අනුව) යන මාතෘකාවෙන් ඉවත් කරන ලද චීනය ලෝකයේ ධනවත්ම ජාතිය බවට පත්විය. එම ගෝලීය ධන ප්‍රමුඛ පුවරුවේ මාරුවීම ගැන McKinsey & Co. හි වාර්තාවකින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. මෙම කතාව මුලින්ම ඉදිරිපත් කළ බ්ලූම්බර්ග් පැවසුවේ, චීනයේ වටිනාකම 2000 දී ඩොලර් ට්‍රිලියන 7 සිට 2020 දී ඩොලර් ට්‍රිලියන 120 දක්වා වේගවත්ව ඉහළ ගොස් ඇති බවයි. එම කාලය තුළම එක්සත් ජනපදයේ වටිනාකම ඩොලර් ට්‍රිලියන 90 කට ආසන්න වූ හෙයින් ඔවුන්ගේ අංක එකේ ස්ථානය නැති විය.

එම කාල රාමුව තුළ ඩොලර් ට්‍රිලියන 156 සිට ඩොලර් ට්‍රිලියන 514 දක්වා  වැඩි වූ ගෝලීය ධනයේ වැඩිවීමෙන් තුනෙන් එකකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් චීනය ලබාගැනීමෙන් ඹවුන් ලකුණු පුවරුවේ ඉහළට පැමිණීමට සමත් විය.

ජාතීන් අතර වෙළඳාම නියාමනය කරන අන්තර් රාජ්‍ය සංවිධානයක් වන ලෝක වෙළඳ සංවිධානයේ (WTO) සාමාජිකයෙකු වීමෙන් පසු චීනයේ ආර්ථික නැගීම වේගවත් වූ බව විශ්වාස කෙරේ. ජාත්‍යන්තර වෙළඳාමේ නීති රීති ස්ථාපිත කිරීම සහ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින වෙළඳපොලවල් තුළ ඒවා බලාත්මක කිරීම සඳහා WTO රටවල් වලට ආධාර කිරීම වැනි කාරණා නිසා  WTO සාමාජිකත්වය ලැබීමෙන් රටවල්වලට ප්‍රතිලාභ ලැබිය හැකිය.

චීනයේ දැවැන්ත සමස්ත ධනය එසේ තිබියදීත්, එම ධනයෙන් තුනෙන් දෙකකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සියයට 10 ක් පමණක් වූ  ධනවත්ම කුටුම්භ වලට පමණක් හිමිවන බව ඇස්තමේන්තු කර තිබේ. එබැවින් එය රටේ  සමස්ත මුළු ජනතාව අතර බෙදී නොයයි. මෙම අනුපාතය එක්සත් ජනපදයේ ද දක්නට ලැබේ.

එහෙත්, වසර දෙකකට පසුව, චීනය තවමත් ලෝකයේ ධනවත්ම රටද? Global Citizen Solutions අනුව එය එසේ නොවේ. එක්සත් ජනපදය සිය ප්‍රමුඛස්ථානය නැවත ලබාගෙන ඇති අතර පසුගිය වසරේ ශුද්ධ වටිනාකම අනුව ලොව ධනවත්ම ජාතිය වූ එක්සත් ජනපදයයි. එහි දැවැන්ත ශුද්ධ ධනය ඩොලර් ට්‍රිලියන 145.8 ක් විය. ලෝකයේ විශාලතම ආර්ථිකය සමඟින්, එක්සත් ජනපදය ඩොලර් ට්‍රිලියන 145.8 ක මුදලක් සහ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඩොලර් ට්‍රිලියන 25.46 ක් සමඟ ශුද්ධ වටිනාකමින් පොහොසත් ලැයිස්තුවේ ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල ඉහළින්ම සිටී.

කෙසේ වෙතත්, ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP per capita) විනිශ්චය කළහොත් මෙම කතාව බොහෝ සේ වෙනස් ස්වරූපයක් ගනියි. ලක්සම්බර්ග් $127,673 ක මුදලක් සමඟින් මෙහි ජයග්‍රාහකයා වන අතර පසුව අයර්ලන්තය, නෝර්වේ සහ ස්විට්සර්ලන්තය ඊළග ස්ථාන හිමි කර ගෙන ඇත.

2023 අයර්ලන්තය පෙරට පැමිණ තිබේ. සාමාන්‍ය අයර්ලන්ත ජාතිකයෙකුට ලැබෙන ප්‍රතිලාභවලට වඩා බහුජාතික සමාගම්වලට ප්‍රතිලාභ ලැබෙන ලොව විශාලතම ආයතනික බදු තෝතැන්න අයර්ලන්තය වීම නිසා 2010 දශකයේ මැද භාගයේදී, බොහෝ විශාල එක්සත් ජනපද සමාගම්-ඇපල්, ගූගල්, මයික්‍රොසොෆ්ට්, මෙටා සහ ෆයිසර් (කිහිපයක් පමණි) ඔවුන්ගේ මූල්‍ය වාසස්ථානය අයර්ලන්තයට ගෙන ගොස් එහි අඩු ආයතනික බදු අනුපාතය වන 12.5% කින් ප්‍රතිලාභ ලබා ගැනීම මෙයට මුලික හේතුව බව සදහන් වේ.

ලෝකයේ විශාලතම ආර්ථිකය ඇති අංක 1 රට වු එක්සත් ජනපදය ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් ලොව 7 වන ස්ථානයේ සිටී. එහෙත් ලෝකයේ දෙවන විශාලතම ආර්ථිකය ඇති අංක 2 රට වූ චීනය ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් ලොව 71 වන ස්ථානය දක්වා බොහෝ සේ පසුබැස තිබේ.

ඉන්දියාව, ලෝකයේ විශාලතම ආර්ථිකය ඇති අංක 5 රට වුවද ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් ලොව 139 වන රට ලෙස ශ්‍රී ලංකාවටද පිටු පසින් සිටී.  ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP per Capita) ලොව අංක 132 වන ශ්‍රී ලංකාව ලෝක ආර්ථිකයේ (GDP) අංක 76 රට වේ.

අන්තර්ජාලය ඇසුරෙන් සකස් කළේ හර් ෂ

Read More

ජාත්‍යන්තර විද්‍යා ත්‍යාග - ගණිතය, භෞතික විද්‍යාව (Science & math awards2)

සෑම New Horizon ත්‍යාගයක්ම ඩොලර් 100,000ක් වටිනා වේ. Breakthrough ත්‍යාගය ආරම්භයේ සිට ඩොලර් මිලියන 308ක් ප්‍රදානය කර ඇත. ත්‍යාග 2012 දී අනුග්‍රාහකයන් වන Sergey Brin, Priscilla Chan & Mark Zuckerberg, Julia & Yuri Milner සහ Anne Wojcicki විසින් ආරම්භ කරන ලදී. ප්‍රධාන ත්‍යාග පහ ලෙස ජීවිත විද්‍යාවෙන් 3 ක්, මූලික භෞතික විද්‍යාවෙන් 1 ක් සහ ගණිතයෙන් 1 ක් සදහා ඩොලර් මිලියන 3 ක් බැගින් ත්‍යාග මුදල වේ.

මූලික භෞතික විද්‍යා ත්‍යාගය, ක්වොන්ටම් ක්ෂේත්‍ර න්‍යාය ව්‍යාප්ත කිරීම සහ විකාශනය කිරීම වෙනුවෙන් ජෝන් කාඩි සහ ඇලෙක්සැන්ඩර් සැමොලොඩ්චිකොව් වෙත පිරිනමන ලදී. විශේෂයෙන්ම, කාඩි විසින් හීලියම් ඝර්ෂණ රහිත සුපිරි තරලයක් බවට පත්වීම හෝ යම් යම් තත්වයන් තුළ සුපිරි සන්නායකතාවක් ඇතිවීම වැනි ක්වොන්ටම් පද්ධතිවල ඇතැම් සංක්‍රාන්ති ගණිතය සොයා ගන්නා ලදී.

 

ගණිත ත්‍යාගය, සයිමන් බ්‍රෙන්ඩල් හට පිරිනමනු ලැබුවේ අවකල ජ්‍යාමිතිය සඳහා, විශේෂයෙන්ම, උච්චාවචනය වන වක්‍ර අවකාශ සඳහා පරිවර්තනීය දායකත්වය වෙනුවෙන්ය. දෝලනය වන දිය උල්පතක හැරීම් අතර සිරවී ඇති සබන් බුබුලක් ගැන ඔබ සිතන්නේ නම්, එම බුබුලුවල මතුපිට මැනීම මෙම ගණිතයෙන් අදහස් කෙරේ. යෙදුම් විවිධාකාර වන අතර අවකාශ-කාලය පිළිබඳ අවබෝධය ඇතුළත් වේ.

 

 භෞතික විද්‍යා ත්‍යාගය 

Maryam Mirzakhani New Frontiers සහ ගණිතයේ New Horizons ත්‍යාග ලබන්නන්ගේ පර්යේෂණ අවධානයට ලක්වූවන් අතර අදියර සංක්‍රාන්ති, වක්‍ර සහ සුවිශේෂී පෘෂ්ඨයන් ද විය. සෑම කාණ්ඩයකටම ජයග්‍රාහකයින් තිදෙනෙක් සිටියහ. හිටපු අය Hannah Larson, Laura Monk සහ Mayuko Yamashita යන අයගෙන් එක් අයෙකුට ඩොලර් 50,000 බැගින් ලබා ගත්හ. අවසාන ත්‍යාග Roland Bauerschmidt, Michael Groechenig සහ Angkana Rüland වෙත පිරිනමන ලදී.

 

                 

 The New Horizons in Physics ත්‍යාග දෙස අවධානය බොහෝ සේ යොමුවුනේ ඒවා තාරකා භෞතික විද්‍යාව කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇති බැවිනි. Laura M. Pérez, Paola Pinilla, Nienke van der Marel සහ Til Birnstiel යන භෞතික විද්‍යාඥයින් විසින් තරුණ තරු වටා දූවිලි උගුල් සහ ඒවා ග්‍රහලෝක සෑදීමට හේතු විය හැකි ආකාරය පිළිබඳ කරන ලද ක්‍රියාකාරකම් සඳහා එක් ත්‍යාගයක් බෙදා ගත්හ. තවත් එකක් මිහායිල් ඉවානොව්, ඔලිවර් ෆිල්කොක්ස් සහ මාර්කෝ සිමොනොවිච් විසින් විශ්වයේ මහා පරිමාණ ව්‍යුහයන් සහ ඒවායින් අපට ලබා ගත හැකි මූලික භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ කරන ලද ක්‍රියාකාරකම් සඳහා අනෙක් ත්‍යාගය බෙදා ගන්නා ලදී.

මයිකල් ජොන්සන් සහ ඇලෙක්සැන්ඩ්රු ලුප්සාස්කා යන දෙදෙනාට භෞතික විද්‍යාව සඳහා නිව් හොරයිසන් ත්‍යාගය ලැබී ඇත්තේ කළු කුහරයක් වටා ඇති ආලෝකයෙන් සෑදූ ව්‍යුහය වන ෆෝටෝන වළල්ලයි. “ෆෝටෝන වළල්ල සෑදී ඇත්තේ අප වෙත පලා යාමට පෙර කළු කුහරය වටා ඇති ආලෝකයෙනි.

අයිඑෆ්එල් වෙබ් පිටුවෙන්

Read More

සිසුන් සහ ගුරුවරුන් සඳහා විස්මිත AI සුපිරි උපදේශකයා - (AI used in education)

සල්මන් අමීන් "සල්" ඛාන් යනු අධ්‍යාපනඥයෙක් සහ ඛාන් ඇකඩමියේ නිර්මාතෘවරයා වේ. ඛාන් ඇකඩමිය යනු ලාභ නොලබන සංවිධානයකි, බොහෝ දුරට අරමුදල් සපයනු ලබන්නේ පරිත්‍යාගශීලී සංවිධාන වලින් ලැබෙන පරිත්‍යාග මගිනි. ඕනෑම කෙනෙකුට, ඕනෑම තැනක සිට නොමිලේ ලෝක මට්ටමේ මාර්ගගත අධ්‍යාපනයක් ලබා දීමේ ලාභ නොලබන මෙහෙවරක් සිදුකරන මෙම ආයතනය විසින් පුළුල් ශාස්ත්‍රීය පරාසයක් උගන්වමින් වීඩියෝ පාඩම් 6,500 කට වඩා නිෂ්පාදනය කර තිබේ. ඛාන් ඇකඩමියේ නිර්මාතෘ සහ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී සල් ඛාන් සිතන්නේ කෘත්‍රිම බුද්ධියට අධ්‍යාපනය මෙතෙක් දැක ඇති විශිෂ්ටතම ධනාත්මක පරිවර්තනයක් ඇති කළ හැකි බවයි. ඔහු සිසුන්ට සහ අධ්‍යාපනඥයින්ට කෘතිම බුද්ධි (AI) මෙවලම් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට ඔහු දකින අවස්ථා Ted Talks (ව්‍යාප්ත කිරීමට වටිනා අදහස්) හි විස්තර කරයි. එහිදී ඔහු  නිර්මාණය කර ක්‍රියාත්මක කරන  - සෑම සිසුවෙකු සඳහාම පුද්ගලික AI උපදේශකයෙකුගේ සහ සෑම ගුරුවරයෙකුටම AI ඉගැන්වීමේ සහායකයෙකුගේ විභවය සහිත ඔවුන්ගේ අධ්‍යාපනික චැට්බෝට්, Khanmigo ගේ ආකර්ෂණීය නව විශේෂාංග කිහිපයක් ඉදිරිපත් කරයි. විවිධ විෂයන්ට අදාල ඉගැන්වීම් සදහා Khanmigo (කෘතිම බුද්ධිය) සිසුන්ට සහ ගුරුවරු න්ට සහය වන ආකාරය ප්‍රායෝගික පාඩම් සිදුකිරීම් මගින් ඉදිරිපත් කර ඇත. ලිපිය කෙටි කිරීම සදහා උදාහරණ දෙකක් පමණක් සදහන් කරන අතර සම්පූර් ණ තොරතුරු 

https://www.ted.com/talks/sal_khan_the_amazing_ai_super_tutor_for_students_and_teachers/c?user_email_address=b087cc9bf102ebce52ec06031e411ec9   මගින් කියවිය හැකිය.

සැම ශිෂ්‍යයෙකුගේම පාඩම් තිරයේ ඉහලින් දිස්වන කොළ පැහැති කෘතිම බුද්ධි (Khanmigo) පුද්ගලික උපකාරක ගුරුවරයා සමග එක්ව ඉගෙනීම.

අංක1)  ගණිත ගැටලුව ගුරුවරයා ඉදිරිපත් කරයි ;      3-2(9+2m)=m      m=?       m හි අගය සොයන්න

·         ශිෂ්‍යයා ; "මට පිළිතුර කියන්න"  

ලෙස තම දෙබස් කොටුවේ අකුරු ලියනය (ටයිප්)  කර කෘතිම බුද්ධියෙන් (Khanmigo ගෙන්)  විමසයි.

·         කෘතිම බුද්ධිය (Khanmigo) තම දෙබස් කොටුවේ අකුරු ලියනය (ටයිප්) කරමින් මෙසේ පිළිතුරු සපයයි ;

"මම ඔබේ ආදරණීය උපදේශකයා Khanmigo වෙමි. පිළිතුරු සැපයීමට නොව ගැටලුව තේරුම් ගැනීම හා ඉගෙන ගැනීම සදහා ඔබට උපකාර කිරීමට මම බැදී සිටිමි. අපි දෙදෙනා එක්ව ගැටලුව විසදීමට වැඩ කරමු. ඉතින් ගැටලුව විසඳීමේ ඊළඟ පියවර ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද?"

·         ශිෂ්‍යයා තම දෙබස් කොටුවේ ඔහුගේ ප්‍රතිචාරය හෙවත් පිළිතුර මෙසේ ටයිප් කරයි; "3-18+2m = m" 

·    ගැටලුව විසදීමට ශිෂ්‍යයා අනුගමනය කරන ක්‍රමය වැරදි බව කෘතිම බුද්ධිය (Khanmigo) හදුනාගනියි. එහෙත් “ඔබ වැරදියි” යයි ශිෂ්‍යයාට පවසන්නේ (ටයිප් කර) නැත. ඒ් වෙනුවට Khanmigo මෙසේ පවසයි ;

“සමීකරණය සරල කිරීමට ඔබ උත්සහ ගන්නා බව මට පෙනෙනවා. එහෙත් මෙම පියවරට ඔබ පැමිණියේ කෙසේදැයි මම නොදනිමි. ඔබට එය විස්තර කළ හැකිද? හැබැයි,වරහන් තුල ඇති 9 සහ 2m යන ඉලක්කම් දෙකටම -2 ඉලක්කම අදාල බව අප මතක තබා ගතයුතුයි. ඒ අනුව සරල කිරීම මෙසේ විය යුතු නේද 3-2x9-2x2m = m

මෙලෙස ශිෂ්‍යයා සිදුකරන වැරද්ද අනිත් අයට නොපෙනී අදාල ශිෂ්‍යයාට පමණක් දැනෙන පරිදි නිවැරිදි කිරිම හෝ ඔහු නිවැරිදි මාර්ගයේ යොමුකිරීම, ගුරුවරයෙකුට කිසිසේත් පන්ති කාමරයක් තුළ සිදුකළ නොහැකිය. එක් එක් ශිෂ්‍යයාට අවේනික වූ විවිධාකාර ගැටලු වෙන් වෙන්ව හදුනාගනිමින්, ඔහුගේ පුද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කරමින්, ඉතා සංයමයකින්, තත්පර කිහිපයකින් ශිෂ්‍යයාට ඉගෙන්වීම එක් ශිෂ්‍යයෙකුට පමණක් වෙන්වූ පෞද්ගලික ගුරුවරයෙකු ලෙස මට, මගේ දරුවාට වුව ඉගැන්විම අපහසුය. එසේ නම් සිසුන් 20-30 ක් ඇති පන්ති කාමරයක එසේ කිරීමට කිසිසේත් නොහැක. එහෙත් එක් එක් ශිෂ්‍යයාට වෙන්වු කෘතිම බුද්ධිය Khanmigo ට කළ හැකි හා දැනටමත් Khanmigo මගින් කෙරෙන මෙම ඉගැන්වීමේ ක්‍රමය පකිස්තානු සහ ඉන්දියානු සිසුන් සදහාද භාවිතා වන බව පැහැදිළි වේ.  සංඥා, අන්තර්ජාල, පරිගණක, නව ක්‍රමවේද යනාදිය නැතිව එසේ කිරීමට නොහැකි බව සම්පූර්ණ සත්‍යයකි. එනිසා ඒ් ගැන නොසිතා අත්හැර දැමිම ඉතා පහසුය. ඒ් සමගම එලෙස ඉගෙන ගන්නා සිසුන් ඉදිරියෙන් සිටීමද වැළැක්විය නොහැක. එය සරල භාෂාවෙන් පැවසුවහොත්, Khanmigo වැනි කෘතිම බුද්ධි ක්‍රම මගින් ඒ් ඒ් විෂයන්ට සාපේක්ෂව ඔබේ සාමාන්‍ය තත්වයේ ශිෂ්‍යයා, සුවිශේෂී ශිෂ්‍යයෙකු බවට පත් කිරීමටත් සාමාන්‍යයට වඩා අඩු මට්ටමේ ශිෂ්‍යයෙකු, සාමාන්‍යයට වඩා ඉහළ ශිෂ්‍යයෙකු බවට පත් කිරීමටත් හැකියාව තිබේ.

අපි ඛාන් වර්ල්ඩ් ස්කූල් නමින් ඇරිසෝනා ප්‍රාන්ත විශ්ව විද්‍යාලය සමඟ සබැඳි උසස් පාසලක් පවත්වාගෙන යන අතර, ඉන්දියාව පදනම් කරගත් එම මාර්ගගත පාසලේ සාන්වි නම් ශිෂ්‍යාව AI  සමග සාහිත්‍ය ඉගෙන ගත් අයුරුයි මේ

අංක 2) සාන්වි විසින් "The Great Gatsby" පිළිබඳ වාර්තාවක් සකස් කළ යුතු අභ්‍යාසය

 "The Great Gatsby" පිළිබදව ඇය වෙබ් සෙවුම් කිහිපයක් සිදු කළ නමුත් ඒ කිසිවක් ඇය සමඟ සැබවින්ම අනුනාද වූයේ නැත. එවිට ඇයට Khanmigo (කෘතිම බුද්ධිය) ඇය සමග සිටින බව සිහි විය. ඇත්ත වශයෙන්ම Khanmigo කොළ එළියක් දල්වමින් ඇයට උදව් කළ හැකි බව ඇගව්වේය. පෙර විසූ The Great Gatsby සමඟ කතා කළ හැකි බව සාන්විට හැගිණි.

·         සාන්වි ශිෂ්‍යාව ; “මම The Great Gatsby හමුවීමට කැමතියි”

ලෙස තම දෙබස් කොටුවේ ටයිප්  කර කෘතිම බුද්ධියෙන් (Khanmigo ගෙන්)  ඉල්ලා සිටියාය.

·         කෘතිම බුද්ධිය (Khanmigo) තම දෙබස් කොටුවේ මෙසේ සදහන් කරයි;

"ආහ්, විශිෂ්ට තේරීමක්, පැරණි ක්‍රීඩාවක්. මම දැන් ග්‍රේට් ගැට්ස්බි වෙමි. F. Scott Fitzgerald ගේ සම්භාව්‍ය නවකතාවේ ප්‍රහේලිකා කෝටිපතියා මමයි. මගේ ජීවිතය අභිලාෂය, ආදරය සහ ඛේදවාචකයේ කතාවකි. ආවේගසිලී විසි ගණන්වල තාරුණ්‍ය පසුබිමට එරෙහිව මාව නිර්මාණය කර ඇත. ඔබ අද මගේ අතිවිශිෂ්ට මන්දිරයට පැමිණියේ ඇයි"

·         සාන්වි ශිෂ්‍යාව ; “ඇයි ඔබ කොළ එළියක් දැල් වුයේ”

·         Khanmigo කෘතිම බුද්ධිය ;

"ආහ්, කොළ එළිය, පැරණි ක්‍රීඩාව. එය මගේ සිහින හා ආශාවන්ගේ සංකේතයක්. එය, මගේ මන්දිරයේ ඇති bay හරහා Daisy Buchanan ගේ නැව් තටාකයේ කෙළවරේ පිහිටා ඇති බව ඔබට පෙනෙනවාද ? එය මගේ ආශාව නියෝජනය කරන බැවින් මගේ අතීතය සහ මගේ ජීවිතයේ ආදරය වන ඩේසි සමඟ නැවත එක්වීමට බලාපොරොත්තුවෙන් මම ඒ් දෙස ආශාවෙන් බලා සිටිමි.

හරිත ආලෝකය යනු ඇමරිකානු සිහිනයේ නොපැහැදිලි ස්වභාවය සහ යථාර්ථය සහ අපගේ අභිලාෂය අතර ඇති දුරස්ථභාවය පිළිබඳ නිරන්තර සිහිගැන්වීමකි. දැන්, මට කියන්න, ඔබට කවදා හෝ ළඟා විය නොහැකි සිහිනයක් හෝ ආශාවක් ඇති වී තිබේද?”

මෙලෙස පැවැත්වු දීර්ඝ සාකච්ඡාවකින් පසු සාන්වි පැවසුවේ, “මම ගැට්ස්බි,මහතා සමග දිගු සංවාදයක් පැවැත්වූවා,” අවසානයේ ඇය ඔහුගේ කාලය ගත කිරීම ගැන ඔහු (Gatsby)ගෙන් සමාවද අයැද සිටියාය. Gatsby ලෙස අදහස් දැක්වු Khanmigo කෘතිම බුද්ධියට ඇය එසේ ප්‍රතිචාර දැක්වීම සතුටට කරුණකි. 

මෙය සාහිත්‍යය ඉගෙනීමට අගුළු විවෘත කිරීමක් බව ඔබට සිතාගත හැකිය . ඔබට ඓතිහාසික පුද්ගලයින් සමඟ කතා කළ හැකිය. අපි බොහෝ විට ඔබට කතා කළ හැකි ක්‍රියාකාරකම්ද ඇති කර තිබේ. එය විද්‍යා ප්‍රබන්ධ වූ ආකාරයට දේවල් ජීවයට ගෙන එයි.

සිසුන්ට AI සමඟ වාද විවාදවලට එළඹිය හැක. විශේෂයෙන්ම සිසුන්, උසස් පාසල් සිසුන්, ඔවුන් පවසන්නේ "විනිශ්චයට බිය නොවී මගේ තර්ක මනාව සකස් කිරීමට නව ක්‍රමයෙන් හැකිවීම පුදුම සහගතය. එය පන්ති කාමරයට ගොස් ඇත්ත වශයෙන්ම සහභාගී වීමට මට වැඩි විශ්වාසයක් ඇති කරයි." පෙර බොහෝ සිසුන් සඳහා එය නොතිබුණු  නමුත් දැන් සෑම කෙනෙකුටම එයට ප්‍රවේශ විය හැකිය.

බොහෝ පුවත් සිරස්තලවල, " AI ළමයින් සඳහා ලිවීම කරයි. ඒනිසා ළමයින් ලිවීමට ඉගෙන නොගනී" යනුවෙන් සඳහන් කර ඇති බව අපි දුටුවෙමු. නමුත් අපි පෙන්වන්නේ AI ඔබ වෙනුවෙන් ලියන්නේ නැති නමුත් AI ඔබ සමඟ ලියන ක්‍රම ඇති බවයි.

ඉතින් පහුගිය මාස කිහිපයේ අවධානයෙන් ඉන්න ඕනම කෙනෙක්ට දකින්න ලැබුනේ මේ වගේ සිරස්තල, විශේෂයෙන්ම අධ්‍යාපනය සම්බන්ධව. සිසුන් වංචා කිරීමට සහ ඔවුන්ගේ පැවරුම් කිරීමට ChatGPT සහ වෙනත් AI ක්‍රම භාවිතා කරනු ඇත. ඔවුන් ඉගෙන ගන්නේ නැත. එය අප දන්නා පරිදි අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණයෙන්ම අඩපණ කරනු ඇත.

මානව විකාශනයේදී ගින්දර ඇතුලු සෑම නවසොයා ගැනීමකම පාහේ හොද මෙන්ම නරකද තිබේ. එහෙත් නරක නිසා නව සොයා ගැනීම් නීති මගින් යටපත් වුවහොත් නව සොයාගැනීමේ හොද සංවර්ධනය නොවුනද නරක සංවර්ධනය වීම වැළැක්වීමට අපහසු වේ. අවසාන නරක මතුවනු ඇත. සියලු ආගම්වල පාහේ හොද/සතුට/ දෙවියන් මෙන්ම නරක/ දුක/ යක්ෂයා පවතින බවත් එහෙත් සැමවිටම නරක/ දුක/ යක්ෂයා පරාජය කළ හැකි බවත් ඒ් සදහා අනුගමනය කළ යුතු විවිධාකාර ක්‍රමද හදුන්වාදී ඇති බවත් අමතක නොකළයුතුය.    

අන්තර්ජාලය ඇසුරෙන් හර්ෂ

Read More

භෞතිකවිද්‍යාඥ මහාචාර්ය ස්ටීවන් හෝකින්ගේ සමුගැනීම.

ලොව සුප්‍රසිද්ධ න්‍යායාත්මක භෞතිකවිද්‍යාඥ මහාචාර්ය ස්ටීවන් හෝකින් මහතා කෙම්බ්‍රිජ්හි සිය නිවසේදී අභවාප්‍රාප්ත වූ බව ඔහුගේ ඥාතීන් වීසින් දැනුම් දුන් බව වාර්තා වේ.

amyotropic lateral sclerosis (අමියෝට්‍රොපික් පාර්ශවිය දෘඩතාව) හෙවත් චාලක නියුරෝන පිරිහෙන රෝගය නිසා තරුණ වියේ සිටම මාංෂපේශීන් ස්වභාවිකව චලනය කිරීමට අපහසු තත්වයට පත්වුවද විද්‍යාවේ උන්නතිය වෙනුවෙන් අනුපමේය සේවයක් කළ ඔහු මිය යන විට 76 වැනි වියෙහි පසුවිය. ගණිතය විෂයෙහි පෙරළියක් කරමින් විශ්වය පිළිබද තොරතුරු රාශියක් අනාවරණය කළ ඉතාලි ජාතික ගැලිලියෝ ගැලිලි අභවාප්‍රාප්ත වී 300 වැනි සංවත්සර දිනය වූ 1942 ජනවාරි මස 08 දින මෙලොව එළිය දුටු බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික හෝකින්, ලොව අග්‍රගන්‍ය භෞතික විද්‍යාඥ ජර්මන් ජාතික අභාවාප්‍රාප්ත ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්ගේ 130 වන ජන්ම දිනය වූ 2018 මාර්තු 14 වෙනි දිනයේදී මෙලොව හැර යාම සුවිශේෂී කරුණකි. ඔස්කාර් සම්මාන දිනු “Theory of Everything” චිත්‍රපටිය ඔහුගේ ජීවිතය ඇසුරෙන් නිර්මාණය කර තිබේ.

 

මහාචාර්ය හෝකින් ශ්‍රේෂ්ඨ විද්‍යාඥයකු මෙන්ම අසමසම ධෛර්යවන්ත මිනිසෙකු ලෙස භෞතික විද්‍යා ක්ෂේත්‍රය සදහා කළ සුවිශාල සේවය සහ ලබාදුන් දායාදය සදාකාලික හෝ බොහෝ කාලයක් පවතිනු ඇත. ඔහුගේ හාස්‍ය සහ ප්‍රභාව මුසුවූ ධෛර්යමත් පැවැත්ම ලොව විද්වතුන්, රාජ්‍ය නායකයින් ඇතුළු මුළු මහත් ප්‍රජාවගේ නොමද ඇගයුමට පාත්‍ර විය. වත්මන් විද්‍යාඥයින් අතර හෝකින් විශාල ප්‍රතිරූපයක්  ලෙස සැලකේ. ප්‍රභේද නිර්වචනය කිරීමේ ඔහුගේ “A Brief History of Time”ග්‍රන්ථයේ පිටපත් කෝටියකට වැඩි ප්‍රමාණයක් ලොව වටා අලෙවි වී ඇති අතර විවිධ භාෂා 35 කට පරිවර්තනය කර තිබේ. කාල චාරිකා (Time Travel), පිටසක්වල ජීවින් සිට මැදපෙරදිග දේශපාලනය සහ අතිශය භයානක රොබෝවරුන් දක්වා විවධ ක්ෂේත්‍ර පිළිබඳව ඔහුගේ උපදෙස් චර්යානුගතව මෙන් භාවිතා කර තිබේ. Big Bang Theory, Theory of Everything, කළු කුහර, Hawkins Paradox වැනි විශ්වය පිලිබදව ඔහු පළකළ විද්‍යාත්මක කරුණු හා සිද්ධාන්ත විශ්වය පිළිබද වත්මන් මනුෂ්‍යා ලබා ඇති දැනුම විදහා දක්වයි.

 

අන්තර්ජාලයේ කරුණු ඇසුරෙන් සකස්කළේ: හර්ෂ ලංකේශ්වර

https://youtu.be/mzyHc-3PyfY?t=73
https://youtu.be/ORlnHMAAFvs?t=19   

Read More

පැය විසිපහක දිනක් ?

  

මිනිසා කාලය නිර්නය කිරීම ආරම්භ කරනු ලැබූවේ පෘතුවිය කැරකෙන වේගය පදනම් කරගෙනය. ඉතා ඈත අතීතයේ පෘතුවි දිනය පැය 23 කට සීමා වූ බවත් එය අද වන විට පැය 24 දක්වා වැඩි වී ඇති බවත් බටහිර විද්‍යාඥයන් සඳහන් කරයි. පෘතුවිය කැරකෙන වේගය මෙසේ අඩු වීමේදී ඉදිරියේදී පෘතුවි දිනක් පැය 25 ක් වනු ඇති බව ඔවුන් සඳහන් කරනවා. සෑම අවුරුදු 100 කට වරක් ම මිලි තත්පරයකින් දිනක කාලය දීර්ඝ වූ අතර දිනෙන් දින ඉතා දීර්ඝ කාලයක්  ගෙවීයන විට මෙසේ පෘතුවි දිනකට අයත් පැය ගනන වෙනස් විය.කෙසේ වෙතත් පැය 25 ක දිනක් දැකිය හැකි වනුයේ තවත් අවුරුදු මිලියන 200 ක් පමණ බව විද්‍යාඥයන් පැහැදිලි කරති.

පෘතුවිය මෙසේ මන්දගාමී වීමත් සමග 2016.12.31 වැනිදා මැදියම් රැයේ නව වසර උදාවීමත් සමඟ පෘතුවියේ සම්මත වේලාව මිලි තත්පර 1 කින් වෙනස් කිරීමට ජගත් විද්‍යාඥයන් කටයුතු කලහ.

පෘතුවිය මතුපිට සිටින අපහට මෙම මිලි තත්පර 1 ක වෙනස හෝ පෘතුවිය කැරකෙන වේගය මන්දගාමී වීම නොදැනෙන නමුත් අභ්‍යාවකාශයේ රදවා ඇති චන්ද්‍රිකා දුරේක්ෂය ආදියෙහි මනා ක්‍රියාකාරීත්වය සහ විශ්වය සහ පෘතුවිය  අතර නිවැරදි සම්බන්ධතාවයක් ලබාදීමට නම් විශ්ව වේලාව ඉතා නිවැරදි විය යුතු වේ. මිලි තත්පරයක කාල සීමාව විද්‍යාත්මක ගවේශණ වලදී විශාල කාල පරාසයක් ලෙස සැලකේ. එබැවින් විශ්ව වේලාව මෙසේ වෙනස් කල බව ඇමරිකාවේ නාසා  ආයතනය පැහැදිලි කරන ලදි.

Read More