Bringing you the latest information in the field of Technology and Research

විද්‍යා,තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යාංශයෙන් ජාතියේ දරුවන්ට පිදෙන තිළිණයකි | நாட்டு குழந்தைகளுக்கான விஞ்ஞான தொழில்நுட்பவியல் ஆராய்ச்சி அமைச்சின் வெகுமதி

Authored by National Vidatha Network Writers

විද්‍යා,තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යාංශයෙන් ජාතියේ දරුවන්ට පිදෙන තිළිණයකි | நாட்டு குழந்தைகளுக்கான விஞ்ஞான தொழில்நுட்பவியல் ஆராய்ச்சி அமைச்சின் வெகுமதி

Adapted from renowned international sources

විද්‍යා,තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යාංශයෙන් ජාතියේ දරුවන්ට පිදෙන තිළිණයකි | நாட்டு குழந்தைகளுக்கான விஞ்ஞான தொழில்நுட்பவியல் ஆராய்ச்சி அமைச்சின் வெகுமதி

Educational blog for future generation of the nation

විද්‍යා,තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යාංශයෙන් ජාතියේ දරුවන්ට පිදෙන තිළිණයකි | நாட்டு குழந்தைகளுக்கான விஞ்ஞான தொழில்நுட்பவியல் ஆராய்ச்சி அமைச்சின் வெகுமதி

Project of the Ministry of Science,Technology and Research, Sri Lanka

විද්‍යා,තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යාංශයෙන් ජාතියේ දරුවන්ට පිදෙන තිළිණයකි | நாட்டு குழந்தைகளுக்கான விஞ்ஞான தொழில்நுட்பவியல் ஆராய்ச்சி அமைச்சின் வெகுமதி

January 23, 2018

“විදාතා හරිත කඩමණ්ඩිය” බත්තරමුල්ල සෙත්සිරිපාය පරිශ්‍රයේදී 2018/01/24, 25 දින පැවැත්වේ.

විද්‍යා, තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය යටතේ දිවයින පුරා ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල 266 ක් යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විදාතා සම්පත් මධ්‍යස්ථාන වැඩපිළිවෙළ ග්‍රාමීය නිෂ්පාදන, ව්‍යවසායකයන් හට විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණික දැනුම අවබෝධය ලබාදෙමින් ප්‍රමුඛ කාර්යසාධනයක් ඉටුකරනු ලබයි.

දිවයින පුරා විසිරී සිටින විදාතා ව්‍යවසායකත්ව ජාලය තුළින් තෝරාගනු ලැබූ කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ සහ ජාතික, ජාත්‍යන්තර තලය දක්වා පැමිණි නිෂ්පාදකයින්, ව්‍යවසායකයන් 50 දෙනෙකු ගෙන් සමන්විත පිරිසකගේ නිෂ්පාදන හා සේවා ඇතුළත් වස විසෙන් තොර නිෂ්පාදන ඇතුළත් “විදාතා හරිත කඩමණ්ඩිය” බත්තරමුල්ල සෙත්සිරිපාය පරිශ්‍රයේදී 2018/01/24, 25 යන දෙදින තුළ පැවැත්වීමට අමාත්‍යාංශය විසින් කටයුතු සම්පාදනය කර ඇත.

මෙහිදී දේශීය වියළි හා පිසින ලද ආහාර, රසකැවිලි, දේශීය සහල් (හෙළසුවය) බතික් හා නිමි ඇඳුම්, ආභරණ, හස්ත කර්මාන්ත අංශයේ නිෂ්පාදන, පාවහන්, බෑග්, විසිතුරු මල් කෘෂිකාර්මික අංශයේ නිෂ්පාදන හා සේවා, විද්‍යුත් උපකරණ ඇතුළු දේශීයව නිපදවන තවත් බොහෝ දේ මෙම වෙළඳපළ තුළින් පාරිභෝගිකයන් අතට විශ්වාසවන්තව පත්කෙරෙනු ඇත.


විදාතා හරිත කඩමණ්ඩිය
දිනය                -           2018 ජනවාරි 24,25
ස්ථානය           -           සෙත්සිරිපාය පරිශ්‍රය, බත්තරමුල්ල

සංවිධානය       -           විද්‍යා, තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යාංශය

January 22, 2018

ආහාර ගැඹුරු තෙලේ බැදිම හා සෞඛ්‍යමය බලපැම

ශ්‍රි ලංකිය ආහාර නිෂ්පාදන යේදි මෙන්ම ලොව පුරා ගැඹුරු තෙලේ බැදිම  ඉතා අඩු වියදම් නිෂ්පාදන ක්‍රමයක් ලෙස ඉතා ප්‍රසිද්ධ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියකි.මෙය බොහෝ පාරම්පරික ආහාර තාක්ෂණ ක්‍රමයක් වුවද ක්ෂණික ආහාර නිෂ්පාදනයේදි හා අපනශාලා තුල බහුලව භාවිතා වන මුලිකම ක්‍රමයකි.
අවාසනාවකට මෙය ඉතා සුදුසුම ආහාර පිසිමේ ක්‍රමය නොවන අතර කර්මාන්තයක් ලෙස සුදුසුම නොවේ.
නමුත් ගෟහ මට්ටමින් සෞඛ්‍ය සම්පන්න බවට හානිය අවම කර භාවිතා කලහැක.  භාවිතා කරන තෙල් වර්ගය හා එය භාවිතා කරන ආකාරය අනුව සෞඛ්‍ය මට්ටමට බලපැමක් සිදුව්ය හැක.


ලැබුරු තෙලේ බැදිමේදි  ආහාර රත් වු තෙල් තුල ගිල්විම සිදුවේ.මෙහිදි සුදුසුම උෂ්ණත්වය350-375f (176-190 0C)  වන අතර මෙම අෂ්ණත්වයේදි ආහාරයේ මතු පිට ඇතිවන සිල් එක නිසා තෙල් අභන්තරයට යැමට නොහැකි ලෙස මුද්‍රා වෙනවා.එම අවස්ථාවේ ආහාරය තුල ඇති තෙතමනය හුමාලය බවට පත්වි අභන්තරයේ සිට ආහාර පිසිම සිදුවෙනවා.එසේම ආහාරයට පිටින් තෙල් තබා ගැනිමටත් මෙම හුමාලය උදව් වෙනවා.නමුත් උෂ්ණත්වය ගොඩක් අඩු වු විට මෙම තත්වය වෙනස් වි ආහාරය තුලට තෙල් කාන්දු විම නිසා ආහාරය පිළිකුල් සහිත තත්වයකට පත්වේනවා.උෂ්ණත්වය ඉතා ඉහල ගිය විට ආහාරය ඉක්මනින් වියළි තෙල් ඔක්ෂීකරනය විම සිදුවේ.තෙල් තොරා ගැනිමේදි ස්ථායි බව ඉතා වැදගත්.සමහර තෙල් වර්ග ඉතා අධික උෂ්ණත්වයට ඔරෝත්තු දෙයි.එබැවින් තෙල් තොරා ගැනිමේදි වැඩි smoke point සහිත දැඩි ස්ථායි හා රත්වන විට ඔක්ෂිජන් සමග ක්‍රියා නොකරන තෙල් විම ඉතා වැදගත්ය. මෙම හේතුව නිසා සංතෟප්ත හා අසංතෟප්ත බන්දන එකක් සහිත තෙල් ඉතා හිතකර බව සොයා ගෙන ඇත.
බහු අසංතෟප්ත මේදය දෙකක් හෝ වැඩි සංඛාවත් ඇති ද්ත්ව බන්දන සහිත රසායනික ව්‍යුහ වැඩි උෂ්ණත්වයේදි ද්ත්ව බන්දන ඔක්ෂිජන් සමග ක්‍රියා කර අහිතකර සංයෝග නිපදවනු ඇත.එබැවින් බහු අසංතෟප්ත මේදය භාවිතයෙන් ඉවත් කල යුතුය.

අධ්‍යනයන්ට අනුව ගැඹුරු තෙලේ බැදිමටසැම අතින්ම පොල්තෙල් සුදුසුයි.එක් දිගට 1800C වල පැය 8කට අදික කාලයක් රත්වුවද පොල් තෙල් වල තත්වය පිරිහිමකට ලක් නොවන බව සොයා ගෙන ඇත.මෙහි ඇති මේද අම්ල 90% වැඩි ප්‍රමාණයක් සංතෟප්ත නිසා උෂ්ණත්වයට ඉතා ප්‍රතිරෝධියි. නමුත් සුවද හා රසය ඇති වුවද නිවැරිදි පොල් තෙල් තොරා ගැනිම ඉතා වැදගත් වේ.
බොහෝ මිනිසුන් බැදු ආහාර රසයට ගිජු උවද මෙමගින් අධික කැලරි හා trans fat හේතුවෙන් වැඩි පුර ආහාරයට ගැනිම මගින් සෞඛ්‍යයට අහිතකර බලපැම් ඇතිවේ.

සමාන්‍යෙයන් බැදිමට පෙර පිටි ද්‍රවනයක ගිල්වන අතර බැදෙන විට ජලය ඉවත් වි මේදය ඌරා ගැනිම නිසා  කැලරි ඉතා ඉහල යනු ඇත.
 උදා හරණයක් ලෙස නොබදින ලද අලපෙති 100ග්‍රෑම් වල 93 කැලරි හා 0 ග්‍රෑම් මේදය වේ.බදින ලද අල පෙති 100ග්‍රෑම් වල 319 කැලරි හා 17 ග්‍රෑම් මේදය වේ
 
සංතෟප්ත මේදය හයිඩ්‍රජනී කරණය විමේද Trans fats ඇතිවේ. මෙම ක්‍රියාවලියේදි සිදුවන මේදයේ රසායනික වෙනස් විම නිසා මේදය ජිර්ණය ශිරුරට  අපහසු වේ. මේ නිසා සෞඛ්‍යයට අහිතකර වේ.හෟද රෝග පිලිකා දියවැඩියාව හා ස්ථුලභාවය වැනි බොහෝ රෝග සදහා  මුලික වේ.
එලවළු තෙල් හා ඇට තෙල් වල පිසිමට පෙරම trans fats ඇති නිසා  තව දුරටත් මේවා වැඩිවිම සිදුවේ.නැවත නැවත භාවිතයේදිද  ඉතා වැඩිවේ.කෙසේ වුවද ස්භාවික මස් හා කිරි අදි ආහාරයෙහි අඩංගු  trans fats කෟතිම trans fats තරම් හානි කර නැත.
සිනි හා asparagines ඇමයිනෝ   අම්ල  වල  රසායනික  ප්‍රතික්‍රියා නිසා අධික උෂ්ණත්වයේ පිසිමේදි  Acrylamide නම් විෂ සංයෝග නිපදවනු ඇත. අලපෙති වැනි පිටි සහිත ආහාර බැදිමේදි මේ නිසා  Acrylamide වැඩි ප්‍රමානයක් නිපදවේ. සතුන් මගින් කල අධ්‍යන වලදි මෙමගින් විවිධ වර්ගයේ පිලිකා සදහා බලපැමක් ඇති බව සොයා ගෙන ඇත. නමුත් මෙය තවමත් විවාදාත්මකයි.
සෞඛ්‍යමය තෙල්(healthy Oils)
එබැවින් නිවසේදි බැදිම සදහා ගන්නා තෙල් සෞඛ්‍යසම්පන්න විම ඉතා වැදගත් වේ.
සමන්‍යෙයන් බොහො සංතෟප්ත මෙදය හා( monounsaturated) ඒකිය අසංතෟප්ත මේදය භාවිතය ඉතා හිතකර වේ. පොල් තෙල් ,ඔලිව් තෙල් ,අලිගැටපෙර වැනි තෙල්  ප්‍රමුක වේ.
සෞඛ්‍යමයනොවන තෙල්(Unhealthy Oils)
බහු අසංතෟප්ත තෙල් අඩු ස්ථායි හා  උදික උෂ්ණත්වයේදි acrylamide නිපදවන තෙල් භාවිතයෙන් වැලකිය යුතුය. නමුත්  අවාසනාවකට අඩු වියදම නිසා බහුලව මේවා භාවිතා වේ.Canola oil,Soybean oil,Cottonseed oil,Corn oil,Sesame oil,Sunflower oil,Safflower oil,Grape seed oil,Rice bran oil ප්‍රධාන වේ. මේවා භාවිතයෙන් බැහැර විය යුතු අතර  ශ්‍රි ලංකිකයන් වශයෙන් හොද තත්වයේ පොල්තෙල් භාවිතයෙන් සෞඛමය බව රැක ගැනිමට හැකිවේ.
එස් .ඒ.පි ශිරෝමි,
විද්‍යා හා තාක්ෂණ නිලධාරි,
කරන්දෙණිය.

උපුටා ගැනිම
An evidence-based nutrition article from our experts at Authority Nutrition.

   
The Science of Cooking Oils: Which Are Really the Healthiest?
By Cari Nierenberg, Live Science Contributor 

January 21, 2018

ආහාර ආකලන

ආහාර ආකලන
(Food additives)

ආහාර ආකලන ද්‍රව්‍ය යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ ආහාරයක පෙනුම, රසය, සුවඳ හා වෙනත් තත්වයන් පවත්වා ගැනීම හෝ වැඩි දියුණු කර ගැනීම සඳහා එකතු කරනු ලබන ද්‍රව්‍ය වේ. උදාහරණ කිහිපයක් ලෙස

ආහාර වර්ණක (food coloring)
රසකාරක (flavor)
තෛලෝදකාරක (Emulsifiers)
ප්‍රතිඔක්සිකාරක (Antioxidants) දැක්විය හැක.

අප නොදැනුවත්ව හෝ අතීතයේදී ද ආහාර ආකල ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන ලදි. උදාහරණ ලෙස විනාකිරි, ලුණු, සීනි දැක්විය හැක. ඖෂධීය ශාක හා කුළු බඩු ආහාරවල සුවඳ හා රසය වැඩි කිරීමට යොදා ගැනීම, මස්, මාළු කල් තබා ගැනීමට ලුණු භාවිතා කිරීම එම අවස්ථාවන් වේ.

විසිවන ශත වර්ෂය අවසානයේදී මිනිසා කාර්ය බහුලවීමත්, විද්‍යාව හා තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ සකස් කළ ආහාර (Process foods) භාවිතය ඉහල යාමත් සමඟ ස්වභාවික හා කෘත්‍රීම ආහාර ආකලන භාවිතය බොහෝ සෙයින් වැඩි විය.

ආහාර ආකලන ද්‍රව්‍ය පාලනය / නියාමනය සඳහා මෙන්ම පාරිභෝගිකයින්ට හඳුනා ගැනීමේ පහසුව සඳහා එක් එක් ආහාර ආකලන ද්‍රව්‍යන් වෙනුවෙන් එකිනෙකට වෙන් කරන ලද එකිනෙකටම සුවිශේෂී පදයක් (අංකයක්) ලබාදෙන ලදි. එය E අංකය (E Number) ලෙස හදුන්වන ලදි. උදාහරණ ලෙස E -260 ඇසිටික් ඇසිඩ්, E -300 විටමින් C වේ. ආහාර ආකලන ද්‍රව්‍ය වර්ග කිහිපයක් භාවිතයට භාවිතයට වඩාත් නුසුදුසු හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම සුදුසු යැයි සඳහන් කළ නොහැක. බොහෝ ආහාර ආකලන වර්ග සුළු ප්‍රමාණයක් ශරීරගතවීම (recommended caily limits) ආහාර විෂවීම්වලට මුහුණදීමට වඩා සුභදායක වනු ඇත. නමුත් දිගුකාලීනව විශාල ප්‍රමාණවලින් ශරීරගතවීම නිසා ශරීරයේ විවිධ සංකූලතා ඇති විය හැකි බව පරික්ෂණ මඟින් තහවුරු කර ඇත. 

ආහාර ආකලන ද්‍රව්‍ය වර්ග කිහිපයක් භාවිතයට වඩාත් නුසුදුසු ලෙස ලෝකයේ පිළිගැනීමක් ඇත. ඒවා ශරීරගතවීම තුළින් ශරීරයට වඩාත් අහිතකර ප්‍රතිඵල ලබාදෙන බව මේ වන විට පරික්ෂණ මඟින් සොයා ගෙන ඇත. එනම් පිළිකා, මානසික විකෘතිතා, ඉරුවාරදය, අක්ෂි දුර්වලතා, තරබාරුකම ආදී රොග රාශියකටම මෙම ආකලන මාර්ග විවර කරනු ලබන බව වෛද්‍ය මතය වී ඇත. ඒවාට උදාහරණ කිහිපයක් ලෙස කෘත්‍රීම රසවත් වන පානය (Artificial Sweeteners Syrup E-951), අධිසාන්ද්‍ර ප්‍රක්ටෝස් සිරප් (High Fructose Corn Syrup), මොනො සෝඩියම් ග්ලූටමේට් (Mono Sodium Glutamate E-621), ට්‍රාන්ස් මේදය (Trance fat), E-133, E-132, E-143, E-127, E-102, E-110 වැනි වර්ණක, සෝඩියම් සල්ෆයිට් (sodium safeties E-221), සෝඩියම් නයිට්‍රේට් (Sodium Nitrate), සල්ෆර් ඩයොක්සයිඩ් (Sulfur Dioxide E-220), පොටෑසියම් බ්‍රෝමේට් (Potassium Bromate), BHA, BHT (E-320)
 
ආහාර තෝරා ගැනීමේදී ස්වභාවික ආහාර නිරන්තරයෙන්ම එකතු කර ගැනීමත්, පිටතින් ආහාර ගන්නා සෑම විටම E අංක අවමව ඇති ආහාර භාවිතයට පුරුදුවීමත් වඩාත් වැදගත් වේ.

ස්ථූලතාවය හා පිළිකා

ස්ථූලතාවය හා පිළිකා
ස්ථූලතාවය හා පිළිකා(Obesity and Cancer)
ශරීරයේ අතිරේකව මේදය තැන්පත් වී තිබීම ස්ථූලතාවය ලෙස සරළව හැඳින්විය හැකිය. මෙය නිර්ණය කිරීම සඳහා එක් පරිමාණයක් ලෙස BMI (Body Mass Iadex) යොදා ගනු ලැබේ. එහිදී ශරීරයේ බර කිලෝග්‍රෑම්වලින් (Kg) ද ශරීරයේ උස මීටර් (m) වලින් ද ගනු ලබන අතර ශරීරයේ බර, උසෙහි වර්ග සංඛ්‍යාවෙන් බෙදා BMI අගය සොයා ගනු ලැබේ.
BMI අගය 18.5 ට අඩු අගයක් ඇති විට අඩු බර (under weight) ලෙස සලකන අතර එය 18.5 ත් 24.9 ත් අතර පැවතීම සාමාන්‍ය (Normal) බර ලෙස සලකනු ලබයි. 25.0 ත් 29.9 ත් අතර ශරීරයේ බර පැවතීම වැඩි බර (Over weight) ලෙස සලකයි. අවධානම වැඩි වන්නේ ස්ථූලතාවය ඇති විටය. එහිදී 30.0 ත් 39.9 ත් අතර BMI අගය පැවතීම ස්ථූලතාවය ලෙස සලකයි. BMI අගය 40.0 හෝ ඊට වැඩි විට අධික ස්ථූලතාවය වේ.

ස්ථුලතාවය පිළිකා ආකාර දහතුනක් සඳහා බලපාන බව පර්යේෂණ මඟින් සොයා ගෙන ඇත. පියයුරු පිළිකා, වකුගඩු ආශ්‍රිත පිළිකා හා බඩවැල් ආශ්‍රිත පිළිකා ඒ සඳහා උදාහරණ කිහිපයකි. මේ ආශ්‍රිත පිළිකා සෑදුනු පුද්ගලයින්ගෙන් 25% කටම පිළිකා සෑදීමට ප්‍රධානතම සාධකය වී ඇත්තේ තරබාරුකමය. දුම් පානය හැරුනු කොට පිළිකා සඳහා හේතු වන ප්‍රධානතම සාධකයක් ලෙස ස්ථූලතාවය සඳහන් කල හැකිය. 
ශරීරයේ ඇති අධික මේදය අපගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ (immune System) ක්‍රියාකාරිත්වයට බලපෑම් කරනු ලබයි. එය දීර්ඝකාලීනව පැවතීම හේතුවෙන් ශරීරයේ DNA හානි වීම සිදු විය හැකි අතර එමගින් පිළිකා සෑදීමේ අවධානම වැඩි වේ. මෙම නිසා පිත්තාශයේ, අක්මාවේ හා ආහාර මාර්ගයේ පිළිකා තත්ව ඇති වීමට හේතු විය හැකිය.
එමෙන්ම තරබාරු පුද්ගලයින්ගේ නිරන්තරයෙන්ම රුධිරයේ ඉන්සියුලීන් හා ZGF-1 සාධකවල මට්ටම් වැඩි විය හැකිය. මෙමගින් ඉන්සියුලීන් වැනි හෝමෝන හා වැනි IGF සාධක වැඩි වීම බඩවැල්, වකුගඩු, පුරස්ථි ග්‍රන්ථි, ගර්භාෂය ආශ්‍රිත පිළිකා ඇතිවීමට අතවැනීමක් වැනිය.
මෙමගින් සෛලවල adipokines හෝමෝන නිෂ්පාදනය කරන අතර ඒවා සෛල වර්ධනය වැලැක්වීම උත්තේජනය කරනු ලබයි. මෙමගින් ශරීරයේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට ද බලපාන අතර පිළිකා සෑදීමේ ප්‍රවනතාවය වැඩි කරයි.
තරබාරුකම අඩු කිරීම තුළින් පිළිකා අවධානම අඩු වන අතරම දියවැඩියාව හා හෘදයාබාධ සෑදීමේ අවධානම ද අඩුවනු ඇත. මේදය, පිෂ්ඨය  හා සීනි අඩු සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර වේලක් හා මනා ශරීර ක්‍රියාකාරිත්වයක් තුළින් තරබාරුකම පාලනය කර හැක. එමගින් නිරෝගී දිවියක උරුමය ළඟා කර ගත හැකිවේ.

January 16, 2018

බිම්මල උද්භිද විද්‍යාත්මකව හදුනාගනිමු.

ශාක වර්ගීකරණයට අනුව බිම්මල අයත් වනුයේ දිලීර Fungi හෙවත් Mycetea රාජධානියටය. උසස් ශාක වලට තම ආහාර නිෂ්පාදනය සදහා හරිතපද්‍ර පවතී. නමුත් මෙම Mycetea රාජධානියේ දිලීරවලට හරිතපද්‍ර නොමැති බැවින් ආහාර නිපදවා ගැනීමට නොහැක. ඒ නිසා ඔවුන් තම පෝෂණ අවශ්‍යතා සම්පූර්ණ කර ගැනීමට වෙනත් අයෙකු මත ලැබේ. මෙසේ ජීවී අයෙකු මත යැපීම පරපෝෂීතාව ලෙසත් අජීවී උපස්තර මත යැපීම මෘතෝපජීවීතාව ලෙසත් හැදින්වේ. අප දන්නා දිලීර වලින් 99.9% ක්ම මෘතෝපජීවීවේ. ඔවුන් බොහෝවිට දිරායන සෙලියුලෝස් උපස්ථර වන ශාක‍ කදන්, පිදුරු හා ලී කුඩු මත ජීවත්වේ. 
දිලීර, තම වර්ගයා ප්‍රචාරණය කර ගැනීමට අනුගමනය කරන ප්‍රජනන ක්‍රියාවලිය අනුව වර්ග දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකිය. වර්ගයා ප්‍රචාරණය සදහා ලිංගික ප්‍රජනන ක්‍රියාවලියෙන් බීජාණු සාදන දිලීර උසස් දිලීර ලෙසත් අලිංගික ප්‍රජනනය මගින් ප්‍රචාරණය කර ගන්නා දිලීර පහත් දිලීර ලෙසත් හදුන්වයි. බිම්මල් ලිංගික ප්‍රජනනය සිදු කරන උසස් දිලීර වලට අයත්වේ.
බිම්මල එසේත් නැතිනම් සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේදී හත්ත ලෙස හදුන්වන ව්‍යුහය ලිංගික ප්‍රජනනය සිදු කරන උසස් දිලීර වල බීජ සාදන ව්‍යුහය එනම් ඵලාකරය$ බීජාණුකරය වේ. මෙසේ සලකන විට බිම්මලa යනු පියවි ඇසට පෙනෙන, අතින් නෙලාගත හැකි දිලීර වල ප්‍රජනක ව්‍යුහයන්ය.
මෙසේ Mycetea රාජධානියේ ඵලාකරය නැතිනම් බීජාණුකරය නම් ප්‍රජනක ව්‍යුහයන් නිපදවන දිලීර බැසිඩියෝමයිසිටීස් හා ඇස්කොමයිසිටීස් පංති Class වලට අයත්වේ. මේ අතරින් ආහාරයට ගන්නා දිලීර බොහොමයක් අයත් වනුයේ බැසිඩියෝමයිසිටීස් පංතියට Class හා ඇගරිකාලේස් වර්ගයට Order ය. මෙම ඝනයේ බිම්මල් මාංශල හා මාංශල නොවන ලෙස කොටස් දෙකකට බෙදිය හැකිය. මෙම මාංශල බිම්මල් අතුරින් අප ආහාරයට ගන්නේ සමහර දිලීර ඝනයන් Genus පමණි.

ඇමරිකන් ඔයිස්ටර් බිම්මල් වල වර්ගීකරණය
Domain           - Eukarya
Kingdom         - Mycetea (Fungi)
Phylum            - Basidiomycota         
Class                - Basidiomycetes / Agaricomycetes
Order               - Agaricales
Family             - Pleurotaceae
Genus              - Pleurotus
Species            - Pleurotus ostreatus

(ඔයිස්ටර් බිම්මල් වගාව කෘතිය ඇසුරෙනි)

ජේ.සී. රාමනායක,
විද්‍යා තාක්ෂණ නිලධාරි,

පස්ගොඩ.

January 15, 2018

අප සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය ආසන්නයේ යෝධ ග්‍රහයෙකු සැගවී සිටියි!

අපගේ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය ආසන්නයේ යෝධ ග්‍රහලෝකයක් සැගවී සිටින බව සොයාගෙන තිබෙන බව කලකට පෙර වාර්තා විය. නාසා ආයතනය එය නිලවශයෙන් පිළිගැනීමත් සමග, කොන්ස්පයිරසි තිය්රිස්ට්ස් (Conspiracy theorist වචනාර්ථය කුමන්ත්‍රණ න්‍යායාචාර්ය) වරුන්  ෂැම්පේන් පානය කරමින් සතුට සැමරූ බව 2016 ජනවාරි මාසයේ පලවූ වාර්තාවල පළවී තිබේ.

1970 දශකයේදී ආන්දෝලනාත්මක ප්‍රකාශයක් සිදුකල සේකාරියා සිචින් මහතා, මැදපෙරදිගින් හමුවූ පාෂාණ පුවරුවක් කියවා තේරුම් ගැනීමට තමන් සමත්වූ බවත්, එහි නිබුරු ලෙස හඳුන්වන ග්‍රහයෙකු පිළිබඳව සඳහන් වී ඇති බව දන්වා සිටියේය. සෑම වසර 3600කට වරක් එම ග්‍රහලෝකය සුර්යා හා කක්ෂගත වෙන බවද ඔහු පවසා තිබේ. ඔහුගේ අනුගාමිකයින් විශ්වාස කරන්නේ එම ග්‍රහලෝකය පෘතුවිය හා ගැටීමට නියමිත බවයි. 2015 අවසානයේ හෝ 2016 අප්‍රේල් මාසයේදී නිබුරු පෘථිවිය පසු කරන බවට වීඩියෝවක්ද ප්‍රචලිත වූ බව EXPRESS පුවත්පත වාර්තා කර ඇත.

අප ආසන්නයේ නිබුරු හෝ ප්ලැනට් එක්ස් ලෙස හඳුන්වන කිසිම ග්‍රහයෙකු නොමැති බව නාසා ආයතනය මින් පෙර පවසා ඇති අතර  එය විකාර මතයක් බව පවසා දැඩිව ප්‍රතික්ෂේප කිරීමටද කටයුතු කර තිබේ. නමුත් සෑම වසර විසිදාහකට වරක් සුර්යා හා කක්ෂගතවෙන යෝධ ග්‍රහයෙකු අපගේ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයට ආසන්නයේ සැගවී සිටින බව කැලිෆෝනියා තාක්ෂණික විද්‍යාලයේ තාරකා විද්‍යාඥයින් පිරිසක් විසින් සොයාගෙන තිබේ.

9 වෙනි ග්‍රහයෙකු සිටින බව සනාත කිරීමට සමත් ප්‍රභල සාක්ෂි නාසා ආයතනය විසින් සිදුකරනු ලැබූ පර්යේෂණ වලදීද හමුවී තිබෙන බවට වාර්තා කර තිබු අතර 10 වැනි ග්‍රහයා ලෙස 2003UB313 නමින් ග්‍රහලෝකයක්ද නාසා ආයතනය හදුන්වා දී තිබේ. Planet 9 ලෙස විකල්ප නමකින් හදුන්වාදුන් 9 වැනි ග්‍රහලෝකය අප සෞරග්‍රහමණ්ඩලය කෙලවරේම අඳුරේ පවතින ඉතා මන්දගාමී සහ ලජ්ජාශීලී යෝධ ග්‍රහලෝකයක් බව නාසා ආයතනයේ ප්‍රකාශයක සදහන් වී තිබේ. ගුරුත්වාකර්ෂණ සලකුණු විමර්ශනය කිරීමේදී, එය පෘතුවියටත් වඩා 10 ගුණයකින් බර බව හෙළිවී තිබෙන අතර එහි වූ අධික ස්කන්ධය නිසාම සෞරග්‍රහමණ්ඩලයේ වූ සියලුම ග්‍රහයන්ගේ කක්ෂයන්ට බලපෑම් කිරීමටද හැකියාවක් ඇති බවත් මෙම ග්‍රහලෝකය නිරීක්ෂණය කිරීම ඉතාම අපහසු බවත් වාර්තාවල සදහන් වේ.

අන්තර්ජාලය ඇසුරිනි.
https://www.nasa.gov/vision/universe/solarsystem/newplanet-072905-images.html
https://www.express.co.uk/news/science/637061/End-world-Conspiracy-theorists-new-Planet-9-discovery-spark-apocalypse-Nibiru-Planet-X
විද්‍යා හා තාක්ෂණ නිලධාරී
විදාතා මධ්‍යස්ථානය
පාදුක්ක.

January 5, 2018

ස්පින්ට්‍රොනික් සුපිරි තාක්ෂණය

 
ඉලෙක්ට්‍රොනික් තාක්ෂණය නිසා පසුගිය වසර 50ක කාලය තුල විප්ලවීය වෙනසක් සිදුවුනා.  ඉලෙක්ට්‍රොනික් තාක්ෂණයේදී අපි භාවිතා කල ආරෝපිත ගුණය අභිබවමින් විද්‍යාඥයින් ඉලෙක්ට්‍රෝනවල භ්‍රමණය උපයෝගී කරගනිමින්, තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රය තුල නව පියවරක් ඉදිරියට තැබීමට සුදානමින් සිටිනවා. එම නව තාක්ෂණය Spintronics (ස්පින්ට්‍රොනික් තාක්ෂණය්දී) ලෙස හඳුන්වනවා.

මෙහිදී අප ඉලෙක්ට්‍රෝනවල ආරෝපිත ගුණය භාවිතා කල ආකාරයටම, එහිවූ භ්‍රමණයවීමේ ගුණය භාවිතා කරයි. ඉලෙක්ට්‍රොනික් තාක්ෂණයට අනුව අද තොරතුරු කේතනය කරන්නේ, විද්‍යුතය ගලා යන විට එය 1 ලෙස සලකන අතර, විද්‍යුතය අක්‍රීයව පවතින විට එය 0 ලෙස සලකනවා.ඉලෙක්ට්‍රෝන වලට උඩට සහ පහලට දිශානති දෙකකට කරකැවෙන්නට පුළුවන්. එම නිසා සක්‍රීය සහ අක්‍රීය යන සංකල්පයෙන් 1 සහ 0 නිරූපණය කරනවා වෙනුවට, උඩට සහ පහලට භ්‍රමණයවීමේ ගුණාංගය ප්‍රයෝජනයට ගන්නට හැකියාව තිබෙනවා.

ඉලෙක්ට්‍රොනික් තාක්ෂනය හා සසඳා බැලීමේදී ස්පින්ට්‍රොනික් තාක්ෂනය සතුව වාසි සහගත වගේම මෙම ක්‍රමය ඉතාමත්ම වේගවත් විශ්වාසදායක වෙනවා.

ඉලෙක්ට්‍රෝන වල ගලායාම පාලනය කිරීමට අර්ධ සන්නායක භාවිතා කරනවා වෙනුවට, ඉලෙක්ට්‍රෝන වල භ්‍රමණය වීම කියවීමට අවශ්‍ය වන්නේ ඇලුමීනියම් සහ තඹ වැනි සරල අමුද්‍රව්‍ය පමණයි.

භ්‍රමණය වීම ක්ෂණිකව වෙනස් කිරීමට හැකි නිසා බල හානියකදී එය ක්ෂණිකව නැතිවී යයි. එම විද්‍යුත් ධාරාවක් නඩත්තු කරනවාට වඩා අඩු බලයකින් ඉලෙක්ට්‍රෝන භ්‍රමණය වීමට සලස්වන්න පුළුවන් නිසා ආරම්භයේදී ස්පින්ට්‍රොනික් වලට අවශ්‍ය වන්නේ ඉතාමත්ම අවම බලශක්තියකි.

90 දශකයේ සිට මෙම ස්පින්ට්‍රොනික් තාක්ෂණය සාම්ප්‍රදායික ඉලෙක්ට්‍රොනික් වලට භාවිතා කර තිබෙනවා. ගුවන්යානා වල පරිගණක වල RAM වලටද එම තාක්ෂණය යොදවා තිබෙනවා. මොකද එය cosmic rays වලට නිරාවරණය වීමේදී ඉහල විශ්වාසදායි බවක් පෙන්වනවා. නොබෝ දිනකින් එය SD Card වල වූ ෆ්ලෑෂ් මෙමරි තාක්ෂණයද ප්‍රතිස්ථාපනය කරනවා ඇති.

ඉලෙක්ට්‍රෝන වල චලනය වීමට සහ ස්පින් කරන්ට් නිර්මාණය වීමේ ක්‍රියාවලියට තාපය සහ විදුලි බලය බලපාන ආකාරය අධ්‍යයනය කිරීමට විද්‍යාඥයින් වෙහෙස මහන්සි වෙනවා. එම කරුණ පසක් කරගත් විට අනාගතයේදී ඉලෙක්ට්‍රොනික් තාක්ෂණය වෙනුවට නව ස්පින්ට්‍රොනික් තාක්ෂණය භාවිතා කරන්නට පුළුවන්.

තවත් අවුරුදු කිහිපයකින් මෙම ස්පින්ට්‍රොනික් තාක්ෂණය විසින් ලෝකයම වෙනස් කිරීමට නියමිතයි.

අන්තර්ජාලය ඇසුරිනි.

විද්‍යා හා තාක්ෂණ නිලධාරී
පාදුක්ක.

January 3, 2018

මී මැස්සන්ට ඇකේෂියා මල් අහිතකරද?


අප රටේ බෝග පරාගනයේ ප්‍රමුඛතමයා වශයෙන් මී මැස්සාට හිමිවන්නේ ප්‍රධාන ස්ථානයකි. මෙහිදී ඒපීස් (Apis Spp.) යටතේ ගැනෙන මී මැස්සන්ද ට්‍රයිගෝනා (Trigona Spp.) යටතේ ගැනෙන විෂ රහිත මී බිඟුන්ද හඳුනා ගත හැකිය.  ඇකේෂියා ශාකයන්ගෙන් පැනි ලබාගන්නා මීමැස්සන් මිය යන බව ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ප්‍රදේශ වලින් වාර්ථා වී ඇත. මෙය මෑත භාගයේ මීමැසි පාලන ගොවීන් අතර මහත් ආන්දෝලනයකට ලක්වූ කරුණක් වී ඇත.   
Acacia auriculiformis  හා Acacia mangium නම් ශාක විශේෂයන් අප රටට හඳුන්වා දුන් විදේශීය ශාක දෙකකි. මෙම ශාකයන් Fabaceae කුලය යටතේ Mimosoideae උප කුලයට අයත් වෙයි. ද්වි ලිංගික පුෂ්ප දරයි. මෙම ශාක වසර පුරා මල් හටගන්නා අතර මැයි සහ ජූනි මාසයනහීදී වැඩිම මල් හටගැනීමක් සිදුවේ.
ප්‍රධාන වශයෙන් දැවමය වටිනාකමක් සහිත මෙම ශාක විශේෂයන් වන වගාවන් ලෙසත් මාර්ග අලංකරනය හා සෙවන ශාක ලෙසත් වගාකර ඇති අතර ගෙවතු වැට මායිම් හා කෘෂි වන වගාවන් ලෙසත් දැකිය හැකි වේ. තවද මෙම ශාක ගවයන් සඳහා ආහාර ලෙසත් ඉදිකිරීම් දැව සඳහාත් රෙසින ලබාගැනීමටත් දැව භාණ්ඩ නිෂ්පාදනයේදී හා කඩදාසි නිෂ්පාදනයේදීත් බීජ, ආහාරයක් ලෙසත් මෙම ශාක පාංශු සංරක්ෂකයක් හා නයිට්රජන් තිරකිරීමටත් වැදගත් වේ.
ශ්‍රී ලංකාව තුල දැකිය හැකි මීබිඟුන් අතර ගෘහාශ්‍රිතව ඇතිකරනුලබන මීමැසි විශේෂය වනුයේ Apis cerana indica යි. මේ හැරුණු කොට අප රට තුල Apis dorsata  (බඹරා) හා Apis florae (දඬුවැල් මැස්සා) සුලබව දැකිය හැකි බිඟු විශේෂ වේ. මෙම සියළු මී බිඟුන් Apideae  කුලයටත්  Hymonoptera ගෝත්‍රයටත් අයත් වේ. මොවුන් ආසියානු මීමැස්සන් ලෙස පොදුවේ හඳුන්වයි. මේ හැරුණුකොට මෙලිපොනිඩේ (meliponideae) කුලයේ Melipona හා Trigona  නම් විෂ රහිත මීමැසි ගණයන්ද සුළු වශයෙන් පැණි නිෂ්පාදනය කරයි. මෙ මීබිගුන් ඝනාවාස ලෙස දිවි ගෙවන අතර නිවෙස්,  තනි වද ලෙස හෝ වද කහිපයක් ලෙස පවතී. Apis dorsata  (බඹරා) හා Apis florae (දඬුවැල් මැස්සා) විශේෂයන්ගේ රළු චර්යා රඨාවන් නිසා මීමැසි පාලනය සඳහා යොදා නොගනී.
ඇකේෂියා ශාකයන් මඟින් මීමැස්සන්ට හානිකර භාවයක් ඇතිවන බවත් මේ හේතුවෙන් ඇකේෂියා ශාක සඳහා ගොවීන් තුල දැඩි විරෝධයක් හටගෙන ඇති බවත් සමීක්ෂණ මගින් තහවුරු වී ඇත. මේ පිළිඹඳ ක්‍රියාත්මක වූ ශ්‍රී ලාංකික පර්යේෂකයන් දෙපලක් වූ අමානී මාන්න්ක්කාර හා අලවත්තාගොඩ යන පර්යේෂකයින් ඇකේෂියා ශාක හා මීමැස්සන් මියයෑම අතර සම්බන්ධය සොයා පර්යේෂණයක් දියත් කරන ලදී.
මේ සඳහා තෝරාගන්නා ලද  ස්ථාන කිහිපයක Acacia auriculiformis  හා Acacia mangium සහිත වන වගාවන්ද, මෙම ශාක බහුලව දැකිය හැකි මීමැසි පාලනය සිදුකරන ගෙවතු කිහිපයක්ද තෝරා ගනිමින් මෙම පර්යේෂණය සිදුකරන ලදී. මේ සදහා කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ මොරගොල්ල හා කුඔල්පොල ප්‍රෙද්ශයන්ගේ හොඳින් මල් පිපුන ශාක සහිත භූමියක්ද තිඹිරායාව ප්‍රාද්ශයේ ඇකේෂියා ශාක සහිත මී මැසි පාලනය සිදු කරන ගෙවතු කිහියක්ද තෝරා ගන්නා ලදී.
මෙහිදී Acacia  වගාවන් සහිත පෞද්ගලික වන වගා භූමියෙහි ඇති Acacia auriculiformis  විශේෂයේ ශාක 06ක් තෝරා ඒ ආශ්‍රිතව එක් එක් ශාකයට ඇලෙන සුළු ද්‍රව්‍ය සහිත කෘමි උගුල් 2- 3ක් බැගින් රඳවා සතියක කාලයකදී එම උගුල් තුල හසුව ඇති කෘමීන් ගෝත්‍ර (Order) මට්ටමින් හදුනා ගන්නා ලදී. මෙම කාලසීමාව තුලදීම මිය යන මී මැස්සන් පිළිබදව වාර්තා සටහන් තබා ගන්නා ලදී.
එසේම තෝරාගත් ගෙවතු ආශ්‍රිතව Acacia ශාක වෙත ඇදී එන මී මැස්සන් උදේ 6.00ත් සවස 6.00ත් අතර පරීක්ෂාවට ලක් කල අතර එම කාල සීමාව තුල මිය ගිය මීමැස්සන් පිළිබද වාර්තා සටහන් තබා ගන්නා ලදී. මෙම අධ්‍යයන කාලසීමාව තුලදී පර්යේෂණයට ලක් වූ ප්‍රදේශ අවට අනෙකුත් මල් පිපෙන ප්‍රමුඛ ශාකද ලයිස්තු ගත කරගන්නා ලදී.
මෙම පර්යේෂණ ප්‍රථිපල වලදී නිරීක්ෂණය වූයේ යොදන ලද කෘමි උගුල් සදහා පුළුල් පරාසයක විවිධත්වයක් සහිත කෘමීන් හසුව සිටීමයි. මේ අතර මල් පැණි හා පරාග මත යැපෙන මී මැස්සන්ද, සමනලුන්ද, පරාග හා මල් ආහාර කොට ගන්නා කුරුමිණියන්ද ප්‍රධාන විය. බත් කූරන් වැනි කෘමීන්ද උගුලට හසු වී සිටින ලදී. උගුලට හසුව සිටි කෘමීන්ගෙන් 21% ක් හයිමොනොප්ටෙරා ගෝත්‍රයට අයත් වූවන්ය. 1% ක්  Apis cerana  විශේෂයේ මී මැස්සන්ද, 3% ක් විෂ රහිත මී මැස්සන්ද (Trigona Spp.) දක්නට ලැබිණි. මීට අමතරව ගෙවතු ආශ්‍රිත අධ්‍යයයේදී Apis cerana, Apis dorsata  හා විෂ රහිත මී මැසි විශේෂ කිහිපයක් දිවා කාලයේදී පැණි ලබා ගැනීමට අඛණ්ඩව ඇකේෂියා ශාක වෙත පැමිණ ඇති බව දක්නට ලැබිණි. Apis florae (දඬුවැල් මැස්සා) විශේෂයේ බිගුන් අධ්‍යයනට ලක් වූ කාල සීමාව තුලදී නිරීක්ෂණය වි නැත. මේ හැරුණු විට එම ගෙවතු ආශ්‍රිතව අඹ, දිවුල්, සියඹලා, පොල්, පලු හා දොඹ වැනි ශාක ආශ්‍රිතවද මී මැස්සන්ගේ හැසිරීම අධ්‍යයනයට ලක් විය.
මෙම අධ්‍යයන කාලසීමාව තුලදී වන වගාවන් ආශ්‍රිතව හෝ නිවෙස් ආශ්‍රිත ගෙවතු පරිසරයන් හිදී කිසිදු මිය ගිය මී මැසි විශේෂයක් හඳුනා ගැනීමට නොහැකි විය. එසේම මෙම නිරීක්ෂණයට ලක් වූ ප්‍රදේශයේ මී මැසි පාලන ගොවීන්ගෙන් ලත් තොරතුරු වලට අනුව ඇකේෂියා ශාක ආශ්‍රිතව මී මැස්සන් මිය යෑමක් නිරීක්ෂණයට ලක් වී නොමැත. මේ අනුව පර්යේෂණ ප්‍රථිඵලයෙන් තහවුරු වී ඇත්තේ මෙම ප්‍රදේශය තුල  Acacia auriculiformis  හා Acacia mangium  ශාක මගින් මී මැස්සන් වෙත කිසිඳු අහිතකර බලපෑමක් එල්ල වී නොමැති බවයි.
එසේම විදේශ ගත පර්යේෂණ වාර්ථාවන්ට අනුව  Acacia auriculiformis  x හා Acacia mangium  දෙමුහුන් ශාකයන්ගේ නිරන්තරව පරාගනය සදහා මී මැස්සන් හවුල් වන බව සදහන්ව ඇත. උතුරු ඉන්දියාවේ  A.senagal  ශාකයේ මල් වලට Apis cerana හා Apis dorsata  යන මී මැසි විශේෂයන්ගේ වැඩි ආකර්ශනයක් ඇති බවද වාර්තා වී ඇත. එමෙන්ම ඇතැම් මෙක්සිකානු ඇකේෂියා ශාක සදහා A.mellifera, Trigona හා Scaptotrigona  මී මැසි විශේෂයන්ගේ ආකර්ෂණයක් ඇති බව පර්යේෂකයන් තව දුරටත් සදහන් කර ඇත. (Raine et al, 2002)
කෙසේ උවද පර්යේෂකයන් වැඩි දුරටත් පවසන්නේ මහා පරිමාණ ඇකේෂියා වගා තුලින් මී මැස්සන්ගේ අවධානය ප්‍රමුඛ ලෙස මෙම ශාක වෙතම යොමු වීමෙන් කෘමි ජෛව විවිධත්වයට මින් බලපෑමක් සිදු විය හැකිද යන්නයි.
Forest Research News Letter, Issue 7 (2007) ඇසුරිනි.