Bringing you the latest information in the field of Technology and Research

විද්‍යා,තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යාංශයෙන් ජාතියේ දරුවන්ට පිදෙන තිළිණයකි | நாட்டு குழந்தைகளுக்கான விஞ்ஞான தொழில்நுட்பவியல் ஆராய்ச்சி அமைச்சின் வெகுமதி

Authored by National Vidatha Network Writers

විද්‍යා,තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යාංශයෙන් ජාතියේ දරුවන්ට පිදෙන තිළිණයකි | நாட்டு குழந்தைகளுக்கான விஞ்ஞான தொழில்நுட்பவியல் ஆராய்ச்சி அமைச்சின் வெகுமதி

Adapted from renowned international sources

විද්‍යා,තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යාංශයෙන් ජාතියේ දරුවන්ට පිදෙන තිළිණයකි | நாட்டு குழந்தைகளுக்கான விஞ்ஞான தொழில்நுட்பவியல் ஆராய்ச்சி அமைச்சின் வெகுமதி

Educational blog for future generation of the nation

විද්‍යා,තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යාංශයෙන් ජාතියේ දරුවන්ට පිදෙන තිළිණයකි | நாட்டு குழந்தைகளுக்கான விஞ்ஞான தொழில்நுட்பவியல் ஆராய்ச்சி அமைச்சின் வெகுமதி

Project of the Ministry of Science,Technology and Research, Sri Lanka

විද්‍යා,තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යාංශයෙන් ජාතියේ දරුවන්ට පිදෙන තිළිණයකි | நாட்டு குழந்தைகளுக்கான விஞ்ஞான தொழில்நுட்பவியல் ஆராய்ச்சி அமைச்சின் வெகுமதி

April 27, 2023

රොබෝ කුණු කූඩය ප්‍රසිද්ධියේ සැරි සරයි - (Robot trash cans)


රොබෝවරු පොලිසියට උදව් කිරීම
, ගිනි නිවීම හෝ ආපදා කලාපවලට සහාය වීම වැනි භයානක රැකියා කිරීමට පෙළ ගැසී සිටිති. එපමණක් නොව  ඔවුන් කුණු කූඩ ඉවත් කිරීමටද ඉඩ ඇත.

මිනිසුන් ඒවාට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ කෙසේද යන්න පරීක්ෂා කිරීම සඳහා Cornell විශ්ව විද්‍යාලයේ පර්යේෂකින් විසින් මෑතකදී රොබෝ කුණු කූඩ යුගලයක් යොදවා ගෙන ඇත. අංශක 360 කැමරාවලින් සමන්විතව ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද hoverboards (රෝද) මත  ගමන් කරන කුණු බඳුන්වල වීඩියෝව, පසුගිය මාසයේ 2023 මානව-රොබෝ අන්තර්ක්‍රියා පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සමුළුවේදී ඉදිරිපත් කරන ලදී. පර්යේෂකයින් මෙම රොබෝ කුණු කූඩ ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයක  මුදා හරින ලද්දේ මිනිසුන් රොබෝ බඳුන් සමඟ අන්තර් ක්‍රියා කරන ආකාරය බැලීමටය.

ඔවුන් කසළ බඳුන් දෙකක්, එකක් කසළ සඳහා, තවත් එකක් ප්‍රතිචක්‍රීකරණය සඳහා සකසා ඒවා මෑන්හැටන් හි ඇස්ටර් පෙදෙසෙහි මුදා හැරියේය. නිව් යෝර්ක් නගරය තුළ මෑන්හැටන් හි ඇස්ටර් පෙදෙස, මිනිසුන්ට රැස් වීමට මේස, පුටු සහ කුඩ සහිත බොහෝ මිනිසුන් ගැවෙසෙන නිදහස් ස්ථානයකි. අධ්‍යයනය අතරතුර දුරස්ථ ක්‍රියාකරුවෙකු රොබෝවරයා (කසළ කූඩය) පාලනය කළ බව පර් යේෂිකාවක් පැවසුවාය. මෙය වඩාත් බුද්ධිමත් පද්ධතියකට ප්‍රතිචාර වශයෙන් මිනිසුන් කිරීමට ඉඩ ඇති දේවල් වටා අන්තර්ක්‍රියා ගොඩනැගීම අරඹයා දත්ත රැස් කිරීමට මානව-පරිගණක අන්තර්ක්‍රියා පර්යේෂණ වලදී භාවිතා කරන පොදු තාක්‍ෂණයක් යැයිද සදහන් වේ .  Wizard of Oz යෙදවීමේ ක්‍රමයක් මෙන් වු එය, පරිගණකයක් යැයි සිතන චංචල දෙයක් සමග මිනිසුන්ට අන්තර් ක්‍රියා කිරීමට ඉඩ සලසයි. නමුත් එය ඇත්ත වශයෙන්ම පාලනය කරනු ලබන්නේ නොපෙනෙන මිනිසෙකු විසිනි. පර්යේෂකයන්ගේ වීඩියෝවල දැක්වෙන්නේ මේසවල වාඩි වී සිටින හෝ ඇවිදින පුද්ගලයින් අතර බඳුන් එහා මෙහා සැරි සරන ආකාරයයි.

පොදුවේ ගත් කල, මිනිසුන් රොබෝවරුන් පිළිගෙන ඇති අතර, සමහර අවස්ථාවලදී, ඉදිරිපත් කරන ලද වීඩියෝව මත පදනම්ව රොබෝවරුන් සමඟ මිත්‍ර වීමට සහ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට පවා මිනිසුන් උත්සාහ කළ බව පෙනේ. සුමටව ගමන් කිරීමට අපහසු මතුපිටක රොබෝවෙකු සිර වූ විට එක් පුද්ගලයෙක් තරමක චලනයක් සිදු කර රොබෝගේ ගමන පහසු කළේය. තවත් අයෙක් රොබෝවරයාට ප්‍රදේශයේ සංචාරයේ යෙදීම සදහා ඉඩ සැලසීමට පුටුවක් ඈත් කළේය.

https://youtu.be/pS5ptE2USSo?t=5

එක් පුද්ගලයෙක් ඔහුගේ කුණු රැගෙන යාමට කුණු කූඩ රොබෝවරයා තමා වෙත ඇද ගැනීමට උත්සාහ කර එයට අවනතව රොබෝ ක්‍රියාකළවිට  "හොඳ ළමයා,"යැයි ඔහුට කීවේය. තවත් පුද්ගලයෙකු පසුපස ගොස් එම පුද්ගලයා අත තිබූ කුණු විසි කිරීමට තරම් දුරකට රොබෝ ළං වන විට එම පුද්ගලයා තම අතෙහි තිබු කුණු ළඟා වන කුණු කූඩයට විසි කළේය. "කමක් නැහැ, ඔවුන් ඉගෙන ගන්නවා," යයි ඔහු පැවසීය.

මේසයක වාඩි වී සිටින කාන්තාවක් අසල එක් කුණු කූඩයක් සැරිසැරූ විට, ඇය රාමුවෙන් පිටත තවත් පුද්ගලයෙකුට කීවේ, "එයා (රොබෝ) දන්නවා මම මෙතන සෑහෙන වෙලාවක් ඉඳගෙන හිටියා, මම ඒකට (රොබෝට) යමක් (කුණු) දිය යුතුයි," ඇය පැවසුවාය. ඇය ප්ලාස්ටික් කෝප්පයක් ඔසවා ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කරන රොබෝවරයාට කතා කළා, "මෙහෙට එන්න, යාලුවනේ!" එය සිදු වූ විට, ඇය කෝප්පය කසළ බඳුනට විසි කර, "හොඳ වැඩක්" යයි කීවාය.

නමුත් හැමෝම රොබෝවරු අගය කළේ නැහැ. කුණු එකතු කර ගැනීමට රොබෝ  කාන්තාවක් වෙත ගිය විට, කාන්තාව පැවසුවේ, "ඒක බය හිතෙනවා" කියාය. තවත් පුද්ගලයෙක් රොබෝවෙකු ළං වන විට සැහැල්ලුවෙන් පයින් ගසන ආකාරයත් තවත් අයෙකු රොබෝවෙකුට මැද ඇඟිල්ල පෙන්වන ආකාරයත් දර්ශනය විය.

මෙම සොයාගැනීම් අනාගත රොබෝවරුන්ට, මිනිස් හැසිරීම් පුරෝකථනය කරන අයුරු සහ නිසි ප්‍රතිචාර දැක්වීම පිළිබඳව පුහුණු කිරීමට උපකාරී වේ. ඉතින්, පෙනෙන විදිහට රොබෝවරුන්ට ඝන සමක් (ලොකු දැරීමේ හැකියාවක්) තිබිය යුතුය.

"මෙම රොබෝවරු, රොබෝවරයා සමඟ වැඩ කිරීමට පුහුණුවක් නොමැති පුද්ගලයින් හෝ මිනිසුන් අතරට යොදවනු ඇති බැවින්, එදිනෙදා මිනිසුන් කිරීමට ඉඩ ඇති විවිධ දේ අපේක්ෂා කිරීමට රොබෝවරු නිර්මාණය කළ යුතුය," පර්යේෂක වරයෙක් පැවසීය.

හර්ෂ - පිළිගත් වෙබ් ඇසුරෙන්

April 25, 2023

Facebook ගෙවූ වන්දියෙන් අදාල පරිශීලකයන්ට පෞද්ගලිකත්ව වන්දි ? - (compensation by Facebook?)

කේම්බ්‍රිජ් ඇනලිටිකා ආකාරයේ නීති ක්‍රියාදාම (Cambridge Analytica class action lawsuit ) නඩුව සමථයකට පත්කළ බේරුම්කරණය වෙනුවෙන් ගෙවු මුදලින් දැන්, අදාල ෆේස්බුක් පරිශීලකයින්ට ඔවුන්ගේ කොටස සඳහා ඉල්ලුම් කළ හැකියැයි 2023 අප්‍රේල් 20 දා Harry Guinness වාර්තා කර තිබේ. Facebook හි මව් සමාගම වන Meta, පසුගිය දෙසැම්බරයේ නඩුව සමථයකට පත් කර, ඩොලර් මිලියන 725 ක් ගෙවීමට එකඟ විය. ඔබ ප්‍රාන්තයේ පදිංචි වී 2007 මැයි 24 සහ 2022 දෙසැම්බර් 22 අතර ඕනෑම වේලාවක සක්‍රිය Facebook ගිණුමක් තිබුනේ නම්, ඔබ ඔබේ ගිණුම මකා දමා තිබුණද ඩොලර් මිලියන ගණනක බේරුම් මුදලින්  කොටසකට ඔබට හිමිකම් ඇත. ඉදිරිපස ලස්සන එහෙත් ඒ් සමග අවලස්සන පිටු පස පෙනෙන මොණර නැටුමක් ලෙස සමහරු Facebook භාවිතා කිරීම හෝ වෙනත් කරුණක් නිසා  එය 2023 දී ඔබ තෝරා ගත් සමාජ මාධ්‍ය වේදිකාව නොවුනද, ඔබට පසුගිය වසර 15 හෝ ඊට වැඩි කාලය තුළ ඕනෑම අවස්ථාවක සක්‍රිය Facebook ගිණුමක් තිබුනේ නම්, ඔබට නොමිලේ මුදල් ලැබීමට හිමිකම් ඇත. ඒ් සදහා ඔබ 2023 අගෝස්තු 25 ට පෙර හිමිකම් පෑමක් ඉදිරිපත් කළ යුතුය. සමාවන්න මෙය ශ්‍රී ලාංකික ෆේස්බුක් පරිශීලකයින්ට නොවේ.

  

2016 වසරේ ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ මැතිවරණ ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරයේදී මිලියන 87ක් දක්වා වූ පුද්ගලික තොරතුරු වෙත අනිසි ලෙස ප්‍රවේශ වීම සහ ඡන්දදායකයින් ඉලක්ක කර ගැනීමට භාවිතා කිරීම සදහා ෆේස්බුක් විසින් කේම්බ්‍රිජ් ඇනලිටිකා හට 2018 කළ හෙළිදරව් කිරීම් හේතුවෙන් මෙය සිදු වී ඇත. කේම්බ්‍රිජ් ඇනලිටිකා යනු දැනට අක්‍රියව පවතින බ්‍රිතාන්‍ය උපදේශන සහ දත්ත කැණීම් සමාගමක් වේ. පෞරුෂ ප්‍රශ්න විචාරාත්මක යෙදුමක් භාවිතයෙන් අධ්‍යයන අරමුණු සඳහා මෙම දත්ත රැස් කර ඇත. පුද්ගලයන් 270,000 ක් පමණක් ප්‍රශ්නාවලිය ලබා ගත්තද, Facebook හි ලිහිල් රහස්‍යතා ප්‍රතිපත්ති නිසා, එම යෙදුමට පෙර කී පුද්ගලයන්ගේ Facebook මිතුරන්ගෙන් පුද්ගලික තොරතුරුද සීරීමට හැකි වී ඇතැයි වාර්තාවේ සදහන් වේ. 

පරිශීලකයන්ගෙන් නොවිමසා ඔවුන්ගේ තොරතුරු වෙනත් ආයතනයකට ලබාදිම නුසුදුසු යැයි පිළිගෙන තිබේ. එම තොරතුරු මගින් හදුනාගත්, නව තාක්ෂණයෙන් නිර්මාණය කළ වාර්තා වල ව්‍යාජ ඒවා හදුනාගැනීම අපහසු, විශේෂ ස්ථාවරයක් නැති , වැඩිහිටි ......... යනාදි බොහෝ පරිශිලකයන්ට ඇනලටිකා සමාගම විසින් බෝම්බ වරුසාවක් සේ දැන්වීම් යැවීමෙන්  ඇමරිකානු මැතිවරණයකදී , එංගලන්ත ජනමත විචාරණයකදි ඇතුලු රටවල් කිහිපයක මැතිවරණවලදී සමාගම තම මතය පරිීශීලකයන්ට ඒ්තතු ගැන්වීමට උත්සහ කළේ යැයි චෝදනාවක්ද ඉදිරිපත් වී තිබේ.

අවාසනාවකට මෙන්, 2022 දී එක්සත් ජනපද ෆේස්බුක් භාවිතා කරන්නන් මිලියන 240 ක් සිටි නිසා සහ  ඔවුන් සියලු දෙනාම හිමිකම් පෑමක් ඉදිරිපත් කළහොත් මෙම බේරුම්කරණයෙන් පරිශිලකයෙකුට ලැබෙන මුදල ඉතා කුඩා වනු ඇත. තවද සම්පූර්ණ පියවීම, පරිපාලන ගාස්තු අඩු කිරීම, නීතිමය වියදම් සහ තවත් වියදම් කිහිපයක් මෙයට ඇතුළත් වේ.

හර්ෂ -අන්තර්ජාලය ඇසුරෙනි

April 6, 2023

ප්‍රීතිමත් ජීවිතයක රහස - දශක 8ක පර්යේෂණ වලින් පාඩම් - ( Secrets to a Happy Life)

රොබට් වෝල්ඩින්ගර්, MD, මනෝ චිකිත්සකයෙක්, මනෝ විශ්ලේෂකයෙක් සහ සෙන් පූජකවරයෙකි. ඔහු හාවඩ් වෛද්‍ය විද්‍යාලයේ සහ මැසචුසෙට්ස් මහ රෝහලේ මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්යවරයා වන අතර, එහිදී ඔහු මෙතෙක් සිදු කර ඇති සතුට පිළිබඳ දීර්ඝතම විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනය වන වැඩිහිටි සංවර්ධනය පිළිබඳ හාවඩ් අධ්‍යයනය මෙහෙයවයි. Dr. Waldinger යනු අපගේ සෞඛ්‍යය සහ යහපැවැත්ම හැඩගැස්වීමේදී සබඳතාවල කේන්ද්‍රීය කාර්යභාරය විමර්ශනය කරන කෘතියක් වූ “ The Good Life හි කතුවරයා  වන අතර එම කෘතියෙහි, අන් අය සමඟ අපගේ සබඳතා තුළින් අපගේ ජීවිතය සතුටින් හා වඩා අර්ථවත් කර ගත හැකි ආකාරය පෙන්වා දෙයි.

මේ සම්බන්ධව ඔහු TED Talks හි පැවැත්වූ දීර්ඝ සාකච්ඡාවක කරුණු කිහිපයක් ඉතා කෙටියෙන් පහත දැක්වේ.  ඒවා ඔබේ සිතැගි දැන ගැනීමට සම්පුර්ණ සාකච්ඡාව කියවීම යෝග්‍යය. https://youtu.be/IStsehNAOL8?t=9

1938 සිට ක්‍රියාත්මක මෙම අධ්‍යයනය පුද්ගලයින් 734 ගෙන් ආරම්භ කර මේ වන විට පුද්ගලයින්  2000 ක් සම්බන්ධ කර ගෙන ඇත. කිසිදු අධ්‍යයනයක් කිසිවක් සනාථ නොකරන බවත් විවිධ ජනවර්ග, විවිධ සංස්කෘතික කණ්ඩායම්, විවිධ භූගෝලයන්, විවිධ ආදායම් විෂමතාවන් යනාදි වෙනත් විවිධ තත්ව මත මේ සම්බන්ධ නව අධ්‍යයනයන් නැවත නැවතත් සිදු කළ යුතු බවත් එහි සදහන් වේ.

සබඳතා අපගේ සතුට සහ අපගේ ශාරීරික සෞඛ්‍යය හැඩගස්වන්නේ කෙසේද? විශාල ප්‍රතිලාභ ලබාදෙන්නේ කුමන ආකාරයේ සබඳතාද? අත්‍යාවශ්‍ය සබඳතා මොනවාද?  සබඳතා ගොඩනගන්නේ කෙසේද? සුදුසු ක්‍රම මොනවාද?  සබඳතා ශක්තිමත් කරන්නේ කෙසේද? කුමන හෝ සබඳතාවක් ඇතිකර ගැනිම හෝ පවත්වාගෙන යාම අපහසු වුයේ නම් කුමක් වේද? කුමක් කළ යුතුද? කායික ශක්තිය මෙන් “සබඳතා ශක්තිය තක්සේරු කරන්නේ කෙසේද? යනාදි ප්‍රශ්ණ ඇසුරෙන් මෙම දීර්ඝ සාකච්ඡාව සිදුවේ.

ගැටලු/ප්‍රශ්ණ නැති පුද්ගලයෙක් පෘථිවියේ නොමැති බව දැන ගැනීම කොතරම් ප්‍රයෝජනවත්ද? එය හඳුනාගත හැකි විට එයින්ම තනිකම බොහෝ සේ අඩු කරයි. ආවේණික අසතුටින් සිටින පුද්ගලයෙකුට, ජීවිතයේ කොයි මොහොතක හෝ සතුට ලබා ගත හැකි බවට උදාහරණ ලෙස“ The Good Life” පොතේ සැබෑ මිනිසුන්ගේ සැබෑ කතා කිහිපයක් ඇති බවත් සදහන් කරයි. එහි එක් මිනිසෙක් ව්‍යායාම් ශාලාවකදී ඔහු සිහිනෙන්වත් නොසිතූ “සබඳතා ප්‍රජාවක් සොයා ගත් අයෙකි. එහි සමහර කතා නම් ජීවිතයේ ප්‍රමාද වී විශාල පෙරළි ඇති, හුදකලා වූ සහ අඩු සතුටක් ඇති සහ අවු. 60 ගණන්වලදී මුළු සබඳතා ප්‍රජාවන් සොයා ගත් අය පිළිබදවයි. මේ ජීවිත දහස් ගණනක් අධ්‍යයනය කිරීමෙන් ලැබෙන පණිවිඩය නම්: එය කිසි විටෙකත් ප්‍රමාද වැඩි නොවේ. ඒ නිසා අතීතයේ මේ වාසනාව තිබුණේ නැහැ කියා හැඟුණත්, එය ප්‍රමාද වැඩියි කියා නොසිතන්න යයි රොබට් වෝල්ඩින්ගර් ප්‍රකාශ කරයි.

දරුවන්ගේ කුඩා කාලයේ සිට වැඩිවිය දක්වා දරුවන් සමග ශක්තිමත්, සෞඛ්‍ය සම්පන්න සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට දෙමාපියන්ට ඔබට ඇති උපදෙස් මොනවාද? යැයි විමසීමට වෝල්ඩින්ගර් ප්‍රතිචාරය නම්

දරුවන්ට ඔවුන්ට හැඟෙන ආකාරය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට සහ ඔවුන්ගේ හැඟීම් වඩාත් තේරීමක් සමඟ භාවිතා කිරීමට දෙමව්පියන් ඉගෙන ගැනීම උපකාර වේ. ඒ නිසා එතරම් ජනප්‍රිය නොවුනත් දරුවන් ආදරය කරන දේට ආදරය කිරීමට සහ ඔවුන් ආදරය කරන දෙයෙහි දෙමව්පියන් එල්ලී සිටීමට ඉගෙන ගැනීම අවශ්‍ය වේ. අම්මා කෙනෙක්ට එයාගේ දරුවා improv comedy කරන්න ඇත්තටම කැමති කොහොමද කියලා ප්‍රශ්නයක් වුනා. දරුවාට වයස අවුරුදු 12 යි, ඔහුගේ මිතුරන් එයට කැමති නැහැ. එය කෙසේ සිදු වුවද  ඔබේ දරුවාට ඔහු ආදරය කරන දේට ආදරය කිරීමට සහ වැඩිදියුණු කිරීම ඉගෙන ගැනීමට ඔහුට උපකාර කරන්න. එබැවින් තම කණ්ඩායමේ සිටින අනෙක් සියලුම ළමයින්ට සමාන නොවන දෙයකට ආදරය කිරීම සහ දරුවා ආදරය කරන දෙයට දරුවා ආදරය කිරීම කමක් නැති බව දැන ගැනීමට ඔබේ දරුවන්ට උපකාර කරන්න. අසතුටින් සිටීම කමක් නැති බවත්, එය පහව යනු ඇති බවත්, හැඟීම් එන සහ යන බවත් දැන ගැනීමට දරුවන්ට උපකාර කරන්න. එකඟ නොවීම වුවද සුදුසු බව මෙන්ම පවුලට ආදර්ශවත් විය හැකිය, දෙමාපියන්ට ආදර්ශ විය හැකිය, මතභේද ඇති විය හැකිය, එකඟ නොවීම් හරහා පවා එය විසඳා ගැනීමට සහ යහපත් සබඳතා පවත්වා ගත හැකිය යනාදිය දරුවන්ට ලබා දිය හැකි ලොකුම පාඩම් කිහිපයකි. හැඟීම් වලට වඩා හැඟීම් භාවිතා කරන ආකාරය, හැඟීම් පාලනය කිරීම කියා දෙන්න.

අන්තර්ජාලය උපකාරයෙන් හර්ෂ ලංකේශ්වර

March 22, 2023

ආදරයෙන් බැඳීමේ විද්‍යාව - (The science of falling in love)

ආදරය බොහෝ විට විස්තර කර ඇත්තේ හද උණුසුම් කරවන, හද කම්පා කරවන සහ හද බිවන දෙයක් ලෙසිනි. මොළය ඒ් සම්බන්ධව දක්වන ප්‍රතිචාරය කුමක්ද? විෂය ගත ආදරයේ සම්පුර්ණ ගමන ! පළමු ගිනි පුපුරේ සිට අවසාන කඳුළු දක්වා මෙහෙයවනු ලබන්නේ ස්නායු රසායනික ද්‍රව්‍ය සහ මොළයේ පද්ධතිවල සංධ්වනිය මගිනි.

ඔබ යමෙකු කෙරෙහි ප්‍රියවීමට පටන් ගන්නා විට, ඔබ ඔවුන් ගැන ඕනෑවට වඩා දවල් සිහින දකින අතර වැඩි වැඩියෙන් එකට කාලය ගත කිරීමට අවශ්‍ය වනු ඇත. ආදරයේ මෙම පළමු අදියර මනෝවිද්‍යාඥයින් හඳුන්වන්නේ infatuation නොහොත් උද්‍යෝගිමත් ආදරය ලෙසයි. ඔබේ නව සම්බන්ධතාවය මත්වීමක් විය හැකි අතර, එය මොළයට පැමිණෙන විට, එය ඔබගේ සත්‍යයෙන් දුරස් නොවේ. උද්යෝගිමත් පුද්ගලයින්ගේ ventral tegmental (VTA) ප්‍රදේශය වැඩි සක්‍රීය බවක් පෙන්නුම් කරයි. යම් ක්‍රියාවක ප්‍රතිලාභ හෙවත් විපාක-සැකසීමේ සහ අභිප්‍රේරණ කරන මොළයේ කේන්ද්‍රස්ථානය, VTA වේ. ඔබ මිහිරි සංග්‍රහයක් අනුභව කිරීම, ඔබේ පිපාසය සංසිඳුවා ගැනීම හෝ වඩාත් ආන්තික අවස්ථාවන්හිදී අපයෝජනය කිරීමේ මත්ද්‍රව්‍ය ගැනීම වැනි දේ කරන විට මොළයේ VTA ප්‍රදේශය සක්‍රීයතාවය වැඩිවේ. එවිට එයින් “feel good” ("හොඳ දැනෙනවා") යන ස්නායු සම්ප්‍රේෂක ඩොපමයින් (neurotransmitter dopamine ) නිකුත් කරයි. මෙම ඩොපමයින්, එකම ආරම්භක එනම් පෙර ලැබූ ත්‍යාගය නැවත නැවත ලැබීමේ අපේක්ෂාවෙන් හැසිරීම් නැවත කිරීමට ඔබේ මොළයට උගන්වනු ලබයි. වැඩි වී ඇති VTA ක්‍රියාකාරකම් ආදරය ප්‍රීති ඝෝෂාකාරී වීමට පමණක් නොව, ඔබේ නව සහකරු වෙත ඔබව ඇද ගැනීමටද හේතුවේ.

 

පළමු අදියරේදී, ඔබේ නව පරිපූර්ණ සහකරුගේ කිසියම් දෝෂයක් දැකීම දුෂ්කර විය හැකිය. මොළයේ ඉහළ බාහික (higher cortical) ප්‍රදේශයේ සිදුවන ක්‍රියාව මගින් ජනිත මෙම මීදුම හෝ ආවරණය, ආදරය මගින් ඇති කරන බලපෑමට හේතු වේ. සමහර අලුතින් උමතු වූ පුද්ගලයින් ගේ මොළයේ සංජානන (cognitive / සරලව සිතුවිලි හෝ සිහිකල්පනාව වැනි ක්‍රියාවලි) මධ්‍යස්ථානය වන පූර්ව ඉදිරිපස බාහිකයේ ක්‍රියාකාරිත්වය අඩුවීමක් පෙන්නුම් කරයි. එනම් අපට විවේචනාත්මක චින්තනයේ යෙදීමට සහ විනිශ්චය කිරීමට ඉඩ සලසන cognitive කලාපය ක්‍රියාකාරිත්වය අඩුවීමක් පෙන්නුම් කරයි. රෝස පැහැති කණ්නාඩි හරහා නව සබඳතා දැකීමට අප නැඹුරු වීම පුදුමයක් නොවේ.

ආදරයේ මෙම මුල් අදියර හැඟීම් සහ මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වයේ තීව්‍ර rollercoaster (විනෝද උද්‍යාන වල ඇති, මිනිසුන් කුඩා වේගවත් විවෘත මෝටර් රථවල නැගී බොහෝ තද හැරීම් සහ බෑවුම් සහිත සැහැල්ලු දුම්රිය මාර්ගයක ගමන් කරන ක්‍රීයාකාරම වේ) විය හැකිය. එය සාමාන්‍යයෙන් මාස කිහිපයක් පමණක් පවතින අතර, බැඳීම හෝ දයානුකම්පිත ආදරය ලෙස හඳුන්වන ආදරයේ වඩාත් දිගුකාලීන අවධිය සඳහා මග පාදයි.

යුගල-බන්ධන හෝමෝන හෙවත් ඔක්සිටොසින් සහ වැසොප්‍රෙසින් යන හෝමෝන දෙක නිසා, ඔබේ සම්බන්ධතාවය වර්ධනය වන විට, ඔබ ඔබේ සහකරුට වඩාත් ලිහිල් හා කැපවී සිටින බවක් දැනෙනු ඇත. මෙම හෝමෝන විශ්වාසය, සමාජ සහයෝගය සහ බැඳීම පිළිබඳ හැඟීම් සංඥා කරයි. තවද, මෙම හෝමෝන පවුල් බැඳීම් සහ මිත්‍රත්වයට ද උපකාරී වේ. ඔක්සිටොසින් හෝමෝනය ආතති හෝමෝන මුදා හැරීම වළක්වයි, එනිසා ආදරය කරන කෙනෙකු සමඟ කාලය ගත කිරීම ලොකු විවේකයක් ලෙස දැනේ.

මුල් ප්‍රේමයේ විනිශ්චය අත්හිටුවීම මැකී යන විට, එය වඩාත් අවංක අවබෝධයකින් සහ ගැඹුරු සම්බන්ධතාවයකින් ප්‍රතිස්ථාපනය කළ හැකිය. ඔබේ රෝස පැහැති කණ්නාඩි වල පැහැය නැති වීමට පටන් ගන්නා විට, ඔබේ සම්බන්ධතාවයේ ගැටළු වඩාත් පැහැදිලි විය හැකිය.

සම්බන්ධතාවයක් අවසන් වීමට හේතුව කුමක් වුවත්, හෘදයාබාධයක් සමඟ ඇති වන වේදනාව මොළයට දොස් පැවරිය හැකිය. බිඳී යාමේ විපත්තිය, වේදනාව සකසන කලාපයක් වන ඉන්සියුලර් බාහිකය (insular cortex) සක්‍රීය කරයි - ඔබේ වළලුකර උළුක්කු වීම වැනි භෞතික පීඩා මෙන්ම ඹබව ප්‍රතික්ෂේප කිරීම වැනි සාමාජීය පීඩා ඇති කරයි. ටික දිනකට පසුව, ඔබ නැවත වරක් දවල් සිහින දකින හෝ ඔබේ නැතිවූ සහකරු සමඟ සම්බන්ධ වීමට ආශාවෙන් සිටිනු දැකිය හැක. ළඟා වීමට ඇති ආශාව අධික කුසගින්නක් හෝ අධික පිපාසයක් වැනි අධික බවක් දැනෙන්නට පුළුවන. හිටපු සහකරුගේ ඡායාරූප දෙස බලන විට, සිත් තැවුලට පත් පුද්ගලයින් ගේ VTA හි වැඩි ක්‍රියාකාරකම් නැවත පෙන්නුම් කරයි. මතකද? VTA යනු සම්බන්ධතාවයේ ආරම්භක අවධියේදී ආශාව පිළිබඳ හැඟීම් ඇති කළ අභිප්‍රේරණය සහ ප්‍රතිලාභ මධ්‍යස්ථානයයි. මෙම චිත්තාවේගී සුළි සුළඟ ඔබේ ශරීරයේ අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධතිය, ආතති අක්ෂය සක්‍රීය කරයි, ඔබට සලිත වීමක් සහ නොසන්සුන් බවක් දැනේ.

කාලය ගෙවී යත්ම, තර්කනය සහ ආවේග පාලනය අධීක්‍ෂණය කරන මොළයේ ඉහළ බාහික කලාපවලට, මෙම විපත්ති සහ තෘෂ්ණා සංඥාව මත තිරිංග පොම්ප කළ හැක. මෙම කලාප තවමත් පරිණත වෙමින් පවතී නම් නව යොවුන් විය හරහා ඇති වන සම්බන්ධතා නිසා, පළමු හෘදයාබාධය විශේෂයෙන් වේදනාකාරී හැඟීමක් ඇති කිරීම පුදුමයක් නොවේ.

ව්‍යායාම කිරීම, මිතුරන් සමඟ කාලය ගත කිරීම හෝ ඔබේ ප්‍රියතම ගීතයට සවන් දීම වැනි ක්‍රියාකාරකම් මගින් මෙම හෘදයාබාධ ආතති ප්‍රතිචාරය හීලෑ කළ හැකි අතර, හොඳ ස්නායු සම්ප්‍රේෂක ඩොපමයින් මුදා හැරීමට ද හේතු වේ. ප්‍රමාණවත් කාලය සහ සහාය ලැබීමෙන්, බොහෝ දෙනෙකුට මෙවැනි වඩාත් විනාශකාරී හෘදයාබාධයකින් පවා සුව වීමට සහ ඉගෙන ගැනීමට හැකිය.

ආචාර්ය ෂැනන් ඔඩෙල් නිව් යෝර්ක් නගරයේ ජීවත් වන ලේඛිකාවක් සහ විද්‍යාඥවරියෙකි. ඇය වෙල් කෝනෙල් මෙඩිසින් හි ස්නායු විද්‍යාව (දෙසැම්බර් 2019) පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධිය ලබා ගත්තාය, එහිදී ඇය epigenetics (එපිජෙනටික් - ඔබේ හැසිරීම් සහ පරිසරය ඔබේ ජාන ක්‍රියා කරන ආකාරය කෙරෙහි බලපාන වෙනස්කම් ඇති කළ හැකි ආකාරය පිළිබඳ අධ්‍යයනය) සහ මතකය හැදෑරුවාය. විද්‍යාවේ සහ ප්‍රහසනයේ සමතුලිතතාවය සහිත ඇය TED TALKS (Ideas Worth Spreading /පැතිරවීමට වටින අදහස්)  හි The science of falling in love සම්බන්ධව කළ දේශනයකි මේ.

හර් ෂ ලංකේශ්වර

අන්තර් ජාලයේ පිළිගත් ප්‍රභව ඇසුරෙන්


March 8, 2023

පෘථිවි වායුගෝලයෙන් කාබන් ඉවත් කරන, මිනිසුන්ගේ දැවැන්ත යන්ත්‍ර - (machines remove carbon)

 

දේශගුණික ව්‍යවසායකයෙකු වන Jan Wurzbacher විසින් මෙහෙයවන ලද Climeworks හි කණ්ඩායම විසින් අයිස්ලන්තයේ ඉදිකරන ලද ලොව ප්‍රථම මහා පරිමාණ සෘජු වායු ග්‍රහණය කිරීමේ සහ ගබඩා කිරීමේ බලාගාරය වන Enter Orca වසරකට කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ටොන් 4,000 ක් වාතයෙන් ඉවත් කිරීමට සමත් වේ.

ගෝලීය උණුසුම පාලනය කිරීම සඳහා පරිසර දූෂණය විශාල ලෙස අඩු කිරීම පළමු පියවරයි. ඊට පසු ඊළඟ පියවර: හැකි තරම් වාතයෙන් අතිරික්ත කාබන් ඩයොක්සයිඩ් අල්ලා ගෙන ආරක්ෂිතව ගබඩා කිරිම හෝ හිතකාරී දෙයකට හිතකර ආකාරයකට පරිවර්තනය කිරීම වේ. ඒ් සදහා අතිරික්ත කාබන් ඩයොක්සයිඩ් උගුලට හසු කර ගැනීමට ස්වභාවික හා තාක්ෂණික විසඳුම් නිර්මාණය කර භාවිතා කළ යුතුය. Jan Wurzbacher විසින් මෙහෙයවන ලද Climeworks හි කණ්ඩායම නිර්මාණය කළ Enter Orca එවැන්නකි.

පරිසරය රැකිම ගැන අප අසා ඇති උද්වේගකාරී විවිධාකාර කථා හෝ උද්ඝෝෂණ නොවන මෙවැනි ප්‍රායෝගික උත්සහයන් අප කොතරම් දුරට අසා තිබේද ? අගය කර තිබේද? පරිසරය රැකීම වෙනුවෙන් එලෙස කළ කටයුතු  සම්බන්ධව TED TALKS  (පැතිරවීමට සුදුසු අදහස්) හි Jan Wurzbacher ගේ දේශනයක් කෙටියෙන්.

හොඳයි අද මම ඇත්තටම සතුටු වෙනවා මම පසුගිය වසර 15ක් තිස්සේ වැඩ කරමින් සිටි දෙයක් ඔබ සමඟ බෙදා ගැනීමට ලැබීම ගැන. නමුත් වඩාත් වැදගත් දෙය නම්, එය ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ පෘථිවිය වටා අපට සොයා ගත හැකි සමස්ත නව කර්මාන්තයක පළමු නිදර්ශකය බවට පත්විය හැකි වීම.

එය ස්මාට් ජංගම දුරකථනය වැනි දෙයක් ලෙස සිතන්න. තවමත් තරමක් අවුල් සහගත සහ තරමක් මිල අධික, නමුත් පරිවර්තනීය තාක්ෂණයෙන් ස්මාර්ට්ෆෝන් අප සන්නිවේදනය කරන ආකාරය වෙනස් කර තිබේ. එලෙසම Orca  ට ගෝලීය උණුසුම සමඟ කටයුතු කරන ආකාරය වෙනස් කළ හැකි යැයි මම බලාපොරොත්තු වෙමි. Orca ලොව පුරා ඇති පළමු වාණිජ සෘජු වාතය අල්ලා ගැනීමේ සහ ගබඩා කිරීමේ බලාගාරයයි. එය පරිසර වාතයෙන් CO2 නිස්සාරණය කරන කාර්මික කම්හලකි. අපි දැන් වසරකට වැඩි කාලයක් ක්‍රියා කර ඇත. Orca හදන්න ඩොලර් මිලියන 10කට වඩා වැය වෙනවා. එහි මොඩියුල, අපි CO2 එකතු කරන්නන් ලෙස හඳුන්වන පෙට්ටි අට, ඒවා නිර්මාණය කර ඇත්තේ දිනකට වාතයෙන් කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ටොන් 10 කට වඩා ටිකක් නිස්සාරණය කිරීමට ය. එය තරමක් මිල අධික බව පෙනේ. කෙසේ වෙතත්, පිරිවැය ගැන සිතන විට, අපට මිලදී ගත නොහැකි එක් දෙයක් තිබේ, එය කාලයයි. ඊළඟ පියවර, තාක්‍ෂණය වැඩිදියුණු කරමින්, එය ධාරිතාව ටොන් 10 සිට සිය ගණන් ... මිලියන දක්වා ඉහළ නංවයි. අපි ඉදිරියට යන විට සහ පරිමාණය කරන විට, සෑම නව කම්හලක් සමඟම අන්තර්ජාලය හරහා, අපගේ කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ යන අතර අපගේ පිරිවැය අඩු වනු ඇත.

Orca සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, අපි වාතය ඇද ගැනීමට පංකා සවි කර ඇත. ඇතුළත sorbent ලෙස හඳුන්වන, අධික සිදුරු සහිත පෙරහන් ද්‍රව්‍යයකි. එය හරහා වාතය ඇද ගන්නා විට, CO2 මෙම ද්‍රව්‍යයේ මතුපිටට බැදේ. එය ජලය උරා ගන්නා ස්පොන්ජියක් ලෙස සිතන්න. CO2 පිරවෙන (සංතෘප්ත) තෙක් උරා ගැනීම සිදුවේ. එවිට මොඩියුල වසා, සෙල්සියස් අංශක 100 දක්වා රත් කර, ඒවායින් සාන්ද්‍රිත CO2 නිස්සාරණය කර ගනියි. අවශ්‍ය ප්‍රධාන බලශක්ති ආදානය වන්නේ සෙල්සියස් අංශක 100 ක පමණ අඩු උෂ්ණත්ව තාපයයි. එය සම්පූර්ණයෙන්ම පුනර්ජනනීය බලශක්තියෙන් බලගැන්වේ.

දැන් බැලූ බැල්මට එය තරමක් පහසු බව පෙනේ, ඇත්ත වශයෙන්ම, එය පිටුපස ඇති ක්‍රියාවලිය තරමක් සරල ය. කෙසේ වෙතත්, එය ක්‍ෂේත්‍රය තුළ යථාර්ථයක් බවට පත් කිරීමේදී, අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වන, 24/7, විශ්වාසදායක බලාගාරයක් තිබීම අභියෝගාත්මක වේ.වාතයෙන් CO2 ග්‍රහණය කර ඉවත් කිරීමද අභියෝගයක් වේ. වාතයේ CO2 ගොඩක් නොමැත. වාතයේ ඇති අණු 2500 න් එක් අණුවක් CO2 වේ. එයින් අදහස් වන්නේ වාතයෙන් CO2 ටොන් එකක් පමණක් ලබා ගැනීමට,  වාතය ඝන මීටර් මිලියන දෙකක් (ඔලිම්පික් පිහිනුම් තටාක 800ක් ) පමණ පෙරීමට අවශ්‍යය. ඒ වගේම CO2 ටොන් එකක් පමණ වාතයෙන් පිටතට ගැනීමට එම පෙරහන ඇතුල්වීම හරහා තල්ලු කළ යුතු වාතයේ ප්‍රමාණය කිලෝමීටර 2,000 ක් මෙන් දිගය.තවත් අභියෝගයක් නම්, හොඳම sorbent ද්‍රව්‍ය සොයා ගැනීම අපහසු වීමයි. රෙදි සෝදන යන්ත්‍රයක් නොමැති නම් ඔබ ඔබේ රෙදි සෝදනවා වැනි පළමු sorbents අපගේම දෑතින් නිෂ්පාදනය කළෙමු. මුල් දිනවල ක්ලයිම්වර්ක්ස් හි සම නිර්මාතෘවරුන් වන ක්‍රිස්ටෝෆ් සහ මම ඒ සඳහා ක්‍රියා කළෙමු. අපි පසුගිය වසර 10 තුළ sorbent සාම්පල සිය ගණනක් නිෂ්පාදනය කළා වගේම බොහෝ sorbent විනාශ කලා

දැන් අපි ආපසු ගොස් විශාල පින්තූරය දෙස බලමු. දේශගුණික විපර්යාසයන්ට එරෙහි අපගේ සමස්ත සටන සදහා, ප්‍රථමයෙන් සහ ප්‍රධාන වශයෙන්, ප්‍රායෝගිකව කළ යුතු වැදගත්ම දෙය නම්, හරිතාගාර වායු විමෝචනය දැඩි ලෙස අඩු කිරීමයි. දෙවන පියවරේදී, අප සැමට වායුගෝලයෙන් CO2 නිස්සාරණය කිරීමේ සහ ඉවත් කිරීමේ ධාරිතාව ඉහළ නැංවීමට හැකි වීම වැදගත් වනු ඇත. එසේ නොමැතිව අපගේ දේශගුණික විපත්තිවලින් සිදුවන අතිවිශාල ජීවිත හා දේපල හානි අඩුකර ගැනීමට, අපට අවස්ථාවක් නොලැබෙනු ඇත.

අන්තර්ජාලය ඇසුරෙන් සකස් කළේ

ඩී.හර්ෂ ලංකේශ්වර


February 21, 2023

මොකක්ද මේ Chat gpt - (what is chat gpt )

ChatGPT වෙත යොමු කළ ප්‍රශ්නය1- ChatGPT යනු කුමක්ද, එහි භාවිතයන් සහ අවාසි උදාහරණ සමඟින්?

ChatGPT දුන් පිළිතුර1 ChatGPT යනු OpenAI විසින් නිර්මාණය කරන ලද විශාල භාෂා ආකෘතියක් වන අතර එය පරිශීලක යෙදවුම් වලට ස්වභාවික භාෂා ප්‍රතිචාර උත්පාදනය කිරීමට ගැඹුරු ඉගෙනුම් ඇල්ගොරිතම භාවිතා කරයි. එය මිනිසුන්ට සමාන සංවාදයක් අනුකරණය කිරීමට නිර්මාණය කර ඇති අතර chatbots, virtual Assistants සහ පාරිභෝගික සේවා වැනි විවිධ යෙදුම්වල භාවිතා කළ හැක. ChatGPT හි එක් වාසියක් නම්, පුළුල් පරාසයක මාතෘකා සහ ප්‍රශ්නවලට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට සහ ඒවාට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට ඇති හැකියාවයි. එය පරිශීලකයින්ට ඉක්මන් හා නිවැරදි පිළිතුරු සැපයිය හැකි අතර එමඟින් පාරිභෝගික සේවාවේ පරිශීලක අත්දැකීම සහ කාර්යක්ෂමතාව වැඩිදියුණු කළ හැකිය. අතිරේකව, නිෂ්පාදන නිර්දේශ හෝ පුවත් ලිපි වැනි පරිශීලකයින් සඳහා පුද්ගලාරෝපිත අන්තර්ගත උත්පාදනය කිරීමට එය භාවිතා කළ හැක.

කෙසේ වෙතත්, ChatGPT භාවිතා කිරීමේ විභව අවාසි ද ඇත. එකක් නම්, ChatGPT වල අදාල නිශ්චිතක්ෂේත්‍රය හෝ මාතෘකාව පිළිබඳව පුහුණු කර නොමැති නම්, එය සාවද්‍ය හෝ නොමඟ යවන ප්‍රතිචාර ජනනය කළ හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, පරිශීලකයෙකු වෛද්‍ය ප්‍රශ්නයක් අසන්නේ නම්, ChatGPT විසින් නිවැරදි හෝ පරිශීලකයාගේ නිශ්චිත තත්ත්වයට අදාළ නොවන ප්‍රතිචාරයක් ජනනය කළ හැකිය.

තවත් විභව අවාසියක් නම්, ChatGPT සෑම විටම මිනිස් භාෂාවේ හෝ සංස්කෘතික වෙනස්කම්වල සූක්ෂ්මතාවයන් තේරුම් නොගැනීමට ඉඩ ඇති අතර, එය වරදවා වටහාගැනීම් හෝ වැරදි සන්නිවේදනයන් ඇති කළ හැකිය. නිදසුනක් වශයෙන්, එය උපහාසය හෝ සංස්කෘතික යොමු කිරීම් නොතේරෙනු ඇත, එය නුසුදුසු හෝ ව්‍යාකූල ප්‍රතිචාරවලට තුඩු දිය හැකිය.

සමස්තයක් වශයෙන්, ChatGPT හට බොහෝ විභව භාවිතයන් සහ ප්‍රතිලාභ ඇති අතර, එය ප්‍රවේශමෙන් භාවිතා කිරීම සහ එහි විභව සීමාවන් සහ අවදානම් සලකා බැලීම වැදගත් වේ.

ChatGPT  පිළිතුර එලෙස අවසාන විය.  ඔබට අවශ්‍ය කේතයක් ලියන්න, ලිපි ලියන්න, පරිවර්තනයක් කරන්න, නිදොස් කිරීමක්, කතාවක් / කවියක් ලියන්න යනාදි බොහෝ දේ ChatGPT වලින් ඉල්ලා/විමසා සිටිය හැක. ChatGPT ලබාදෙන පිළිතුරු නිවැරිදි කිරීමට ඔබගේ යොමුවීමේ ප්‍රමාණාත්මක බව ඔබව අගය කිරීම සදහා භාවිතා කිරිමට ඔබගේ ගුරුවරයාට හෝ අවශ්‍ය අන් අයට හැකිය.

ChatGPT  වෙත යොමු කළ ප්‍රශ්නය2මම මගේ රචනය ලියා නැති බවත් Chat GPT එසේ කර ඇති බවත් යමෙකු දැන ගන්නේ කෙසේද?

Chat GPT ප්‍රතිචාරය2- රචනයක් ලිව්වේ මම වගේ කෙනෙක්ද නැත්නම් යන්ත්‍රයක්ද කියලා හරියටම දැනගන්න අමාරුයි. කෙසේ වෙතත්, රචනයක් මිනිසකු විසින් ලියන ලද්දක් නොවන බව යමෙකුට සැක කිරීමට හෝ හඳුනා ගැනීමට හැකි ක්‍රම කිහිපයක් තිබේ. නිදසුනක් වශයෙන්, ලිවීමේ පුනරාවර්තන හෝ අස්වාභාවික භාෂාවක් අඩංගු විය හැකිය, නැතහොත් අන්තර්ගතය ලේඛකයාගේ යැයි කියනු ලබන අධ්‍යාපන මට්ටම හෝ විශේෂඥතාව සඳහා ඕනෑවට වඩා සංකීර්ණ හෝ තාක්ෂණික විය හැකිය. මීට අමතරව, රචනය වෙනත් මූලාශ්‍රවලින් එන පෙළට සමාන හෝ බොහෝ දුරට සමාන (plagiarism) බව  සොයා ගතහොත්, එය කොල්ලකෑමක් ලෙස සලකුණු කළ හැක. රචනයක් ලිවීමට මගේ සහාය භාවිතා කර එය ඔබේම කෘතියක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම කොල්ලකෑමක් වන අතර එය බරපතල ශාස්ත්‍රීය වරදක් බව සැලකිල්ලට ගැනීම වැදගත්ය.

plagiarism - අන්තර්ජාලයෙන් සෘජුව copy paste කර විභාගවලට පිළිතුරු සකස් කර ඇතැයි සොයාබැලීමට භාවිතා කරන මෘදුකාංග ක්‍රමයක්

ChatGPT ගැන Times of India හි මෙසේ අදහස් පළවී තිබේ.

               OpenAI යනු කෘත්‍රිම බුද්ධි තාක්‍ෂණය වගකීමෙන් සංවර්ධනය කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන සමාගමකි. OpenAI 2015 දී Elon Musk, Sam Altman සහ Greg Brockman ඇතුළු ව්‍යවසායකයින් සහ පර්යේෂකයන් විසින් ආරම්භ කරන ලදී. ChatGPT මූලාකෘතියක් ලෙස 2022 නොවැම්බර් 30 දින දියත් කරන ලද අතර දැනුමේ වසම් කිහිපයක් හරහා එහි සවිස්තරාත්මක පිළිතුරු සහ සුසංයෝගී පිළිතුරු සඳහා වේගයෙන් අවධානය දිනා ගත්තේය.

Chat GPT හි වැදගත් ලක්ෂණය වන්නේ මිනිසුන් මෙන් ප්‍රතිචාර ජනනය කිරීමයි. එය චැට්බෝට් එකකට වඩා බොහෝ වැඩි ය. ඔබ එය වැඩසටහනක් හෝ සරල මෘදුකාංග යෙදුමක් ලිවීමට ඉල්ලා සිටියහොත්, එය වැඩසටහන සහ මෘදුකාංග යෙදුම සඳහා ක්‍රියාවලිය සහ කේතීකරණය සමඟ ප්‍රතිචාර දක්වයි. එබැවින්, එය chatbots, AI පද්ධති සංවාද සහ පරිගණක-උත්පාදිත සහායක සඳහා සුදුසු වේ. එය සන්නිවේදනය අතරතුර ප්‍රශ්නවලට ස්වාභාවික පිළිතුරක් ලබා දෙන අතර කතන්දර සහ කවි ද ජනනය කරයි. එය පහත සඳහන් දෑ සඳහා හැකියාව ඇත: කේතයක් ලියන්න, ලිපි ලියන්න, පරිවර්තනය කරන්න, නිදොස් කිරීම, කතාවක් / කවියක් ලියන්න යනාදිය.

ChatGPT මිනිස් රැකියා ප්‍රතිස්ථාපනය කරයිද?

               ChatGPT සහ අනෙකුත් භාෂා ආකෘති වලට පාරිභෝගික සේවා, දත්ත ඇතුළත් කිරීම සහ අන්තර්ගත උත්පාදනය වැනි ස්වභාවික භාෂා සැකසුම් භාවිතයෙන් කාර්යයන් කිහිපයක් ස්වයංක්‍රීය කිරීමට හැකියාව ඇත. කෙසේ වෙතත්, ChatGPT අදහස් කරන්නේ මිනිසුන් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම හෝ ආදේශ කිරීම වෙනුවට මිනිසුන්ගේ වැඩ සඳහා සහය දැක්වීම සහ වැඩිදියුණු කිරීමයි. ඔවුන් මිනිසුන්ට තම කාර්යය කාර්යක්ෂමව හා නිවැරදිව නිම කිරීමට සහාය වේ. අතිරේකව, දත්ත විද්‍යාඥයින්, ඉංජිනේරුවන් සහ පර්යේෂකයන් යනු කෘතිම බුද්ධි සංවර්ධනය සහ ක්‍රියාකාරීත්වය සඳහා අවශ්‍ය වන මානව භූමිකාවන් වේ.

කෘතිම බුද්ධි බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන වැඩසටහන් කෙතරම් බලවත් වුවද, ඔවුන්ට කිසිදා නිර්මාණාත්මක හැකියාවක් හෝ මානසික විචක්ෂණශීලී බවක් නොතිබෙනු ඇත, ඔවුන් කිසිවිටෙක මිනිසුන් නොවනු ඇත (ChatGPT විසින් විශිෂ්ට නිර්මාණාත්මක කාර්යයන් කිහිපයක් ජනනය කරමින් සිටියද).  කෘතිම බුද්ධි පද්ධති සඳහා පුහුණු කිරීම සඳහා මානව යෙදවුම් සහ මිනිසුන්ගෙන් සුදුසු පුහුණුවක් අවශ්‍ය වේ, එය වර්තමාන සිදුවීම් පිළිබඳ ඔවුන්ගේ තොරතුරු සීමා කරන අතර මිනිසුන් සුමට ක්‍රියාකාරිත්වය සඳහා තීරණාත්මකව ක්‍රියා කරයි. ChatGPT මඟින් නිපදවන කාර්යය සඳහා මානව කරුණු (නීතියට පටහැනි නොවන බව, සාවද්‍ය නොවන බව යනාදිය) පරීක්ෂාව සහ සෝදුපත් කියවීම ද වැදගත් වේ.

අපි ChatGPT යනු කුමක්ද සහ එය ක්‍රියා කරන ආකාරය කෙසේද යන්න ඉගෙන ගත් පරිදි?. කෘත්‍රිම බුද්ධිය දියුණු කර ඇත්තේ සංකීර්ණ ක්‍රියාවන් පහසු කිරීම සඳහා බව පැහැදිලි වන අතර ChatGPT මිනිසුන් සඳහා නිවැරදි අන්තර්ගතයන් උත්පාදනය කිරීමට සහය වීමට සහ උපකාර කිරීමට යන බව පැහැදිලිය. ChatGPT භාවිතා කිරීමට නිදහස් නොවන මෙවලමක් ලෙස අපේක්ෂා කරන අතර එයට පරිශීලකයින්ගෙන් දායකත්වයක් අවශ්‍ය වේ. By Times of India.

මයික්‍රොසොෆ්ට් සහ වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් මෘදුකාංග තැනූ බිල් ගේට්ස් "ChatGPT අපේ ලෝකය වෙනස් කරයි. නමුත් එයින් ඔබේ රැකියාව අවදානමේ පවතින බව අදහස් නොකරයි." යයි ප්‍රකාශ කර ඇත. ChatGPT සම්බන්ධ බොහෝ විවිධාකාර පුවත් අන්තර්ජාලයෙන් හෝ වෙනයම් ආකාරයකින් දැනගත හැක.

කෙසේවෙතත් (i) පරිශීලක විමසුම්වලට "මිනිස් වැනි" ප්‍රතිචාර ජනනය කිරීමේ හැකියාව සහ (ii) පොදු ප්‍රවේශ්‍යතාව Chat GPT ට ඇත. බොහෝදෙනා භාවිතා කරන ජංගම දුරකථන මෙන්ම Chat GPT භාවිතා කිරීම තමා කැමති නම් පමණක් සිදු වනු ඇති අතර භාවිතා කරන්නා හා නොකරන්නා අතර පරතරයක් ඇති වී තිබේදැයිද සොයා බැලීම අපහසු නොවේ.

අන්තර්ජාලය ඇසුරෙන් සකස් කළේ   හර් ෂ   ලංකේශ්වර